Η «επιδημία» της στοχοποίησης των εκπαιδευτικών: Η πιο θολή εικόνα στο σχολικό τοπίο | Φίλιππος Σαλμάς

Σε μια εποχή που η εκπαίδευση θα έπρεπε να αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την κοινωνική συνοχή και την ελπίδα ενός καλύτερου μέλλοντος, παρατηρούμε με ανησυχία ένα φαινόμενο που διαβρώνει το ίδιο το θεμέλιο της εκπαιδευτικής διαδικασίας: την απαξίωση και τη στοχοποίηση των εκπαιδευτικών.

Η εκπαιδευτική κοινότητα εκφράζει την έντονη ανησυχία της για το διαρκώς αυξανόμενο φαινόμενο απαξίωσης και στοχοποίησης των εκπαιδευτικών, αποτέλεσμα τόσο της αδιαφορίας της Πολιτείας όσο και της κοινωνικής πίεσης που ενισχύεται σε περιόδους οικονομικής κρίσης. Οι εκπαιδευτικοί, αντί να στηρίζονται ως θεματοφύλακες της γνώσης και της παιδαγωγικής φροντίδας, γίνονται συχνά αποδέκτες αρνητικών στερεοτύπων, και αμφισβήτησης του έργου τους.

ΕΔΕ για μαθητή που εξαφανίστηκε από δημοτικό σχολείο

Μια Διευθύντρια στη θέση του κατηγορουμένου

Σοκ προκάλεσε πρόσφατο περιστατικό στο οποίο μαθητής εμφανίζεται να το σκάει από το σχολείο πηδώντας τα κάγκελα , επειδή η διευθύντρια φέρεται να τον επίπληξε. Το θέμα είναι αν τον επέπληξε, καθώς σε αυτό  εστίασαν όλοι. Εστίασαν  δηλαδή στην κακιά διευθύντρια -όπως κακιά μάγισσα- που μάλωσε έναν μαθητή κι αυτός το έσκασε. Η αλήθεια βέβαια είναι πως η διευθύντρια του σχολείου δεν επέπληξε ποτέ τον μαθητή. Διερεύνησε με συζήτηση ένα ακραίο περιστατικό στο οποίο ο μαθητής είχε συμμετοχή. Έδωσε τις απαραίτητες συμβουλές και έκανε οι όποιες συστάσεις.

Ο μαθητής δεν επέστρεψε  στο τμήμα του, όπως του υπέδειξε η διευθύντρια. Φοβούμενος τις συνέπειες των πράξεών του, πήδηξε τα κάγκελα της αυλής και το έσκασε, καθώς οι πόρτες του σχολείου ήταν κλειδωμένες.

Η διευθύντρια καλείται τώρα να απολογηθεί μέσα από τη διαδικασία μιας ένορκης διοικητικής εξέτασης (ΕΔΕ) για την απονενοημένη πράξη του μαθητή, αν και αντιμετώπισε το περιστατικό με σύνεση, συνέπεια και υπευθυνότητα.

Καλείται να αποδείξει πως δεν ευθύνεται για τις επιλογές δωδεκάχρονων που δρουν παρορμητικά, που δοκιμάζουν όρια, που δοκιμάζουν κι εκείνη.

Δεν μπορούμε να γνωρίζουμε όλες τις  λεπτομέρειες αφού η εκπαιδευτικός δεν έχει μιλήσει δημόσια ακόμη.  Έχουμε δει όμως το έργο: καταθέσεις, πρακτικά, απολογίες. Ξέρουμε επίσης ακόμη πολύ καλά ότι η ευθύνη θα πέσει πάλι στους εκπαιδευτικούς.

Οι αιτίες

Η τάση να προσωποποιούνται οι συγκρούσεις -π.χ. «η κακιά Διευθύντρια» ή «ο αντικοινωνικός μαθητής»- συσκοτίζει τις πραγματικές αιτίες.

Ναι! Οι εκπαιδευτικοί ασκούν εξουσία μέσα από τη βαθμολόγηση, τις απουσίες, την πειθαρχία. Όμως αυτή η εξουσία είναι θεσμικά επιβεβλημένη και πολλές φορές ασκείται με τρόπους που φέρνουν σύγκρουση, ειδικά όταν το κοινωνικό περιβάλλον είναι επιβαρυμένο από ανεργία, ανασφάλεια και κοινωνική διάρρηξη.

Η δυσαρέσκεια της κοινωνίας μετατοπίζεται σε εύκολους στόχους, με τους εκπαιδευτικούς να γίνονται αποδέκτες προσδοκιών που ξεπερνούν τις δυνατότητές τους, χωρίς όμως να τους παρέχεται η ανάλογη στήριξη και αναγνώριση.

Οι εκπαιδευτικοί καλούνται έτσι να “αντικαταστήσουν” ελλείψεις άλλων κοινωνικών δομών: να είναι δάσκαλοι, ψυχολόγοι, κοινωνικοί λειτουργοί, πρότυπα, και όλα αυτά χωρίς την ανάλογη επιμόρφωση ή υποστήριξη.

Ο ρόλος της Πολιτείας

Η Πολιτεία, με τη σειρά της, φαίνεται να αδυνατεί ή να αδιαφορεί να δημιουργήσει ένα θεσμικό πλαίσιο που να προστατεύει, να ενδυναμώνει και να αναγνωρίζει ουσιαστικά τον ρόλο του εκπαιδευτικού. Οι συχνές αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα, η ελλιπής υλικοτεχνική υποδομή, η υποχρηματοδότηση, αλλά και η έλλειψη εμπιστοσύνης προς τον εκπαιδευτικό κόσμο, έχουν ως αποτέλεσμα την ηθική και επαγγελματική εξουθένωση των λειτουργών της εκπαίδευσης.

Τα ΜΜΕ

Τα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, με σπάνιες εξαιρέσεις, επιλέγουν να προβάλουν όλα τα περιστατικά σοβαρά ή όχι, ενισχύοντας τον αρνητικό στερεοτυπικό λόγο για τους εκπαιδευτικούς. Εστιάζουν σε “επεισόδια” και “αρνητικές ειδήσεις”, αγνοώντας τον καθημερινό αγώνα των εκπαιδευτικών στα σχολεία.

Τι πρέπει να γίνει

Ο εκπαιδευτικός εμφανίζεται συχνά ως εύκολος αποδιοπομπαίος τράγος για μια σειρά συστημικών προβλημάτων!

Σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη για ένα νέο κοινωνικό και πολιτικό συμβόλαιο που να αναγνωρίζει έμπρακτα τη σημασία της εκπαιδευτικής πράξης και να προστατεύει τους ανθρώπους που την υπηρετούν. Η ενίσχυση του δημόσιου λόγου υπέρ των εκπαιδευτικών, η θεσμική κατοχύρωση της αξιοπρέπειάς τους και η ουσιαστική συμμετοχή τους στη διαμόρφωση εκπαιδευτικής πολιτικής αποτελούν βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.

Επιπλέον, η συστηματική επιμόρφωση, η ψυχοκοινωνική υποστήριξη, η βελτίωση των εργασιακών συνθηκών και η καθιέρωση μηχανισμών αναγνώρισης και επιβράβευσης αποτελούν ουσιαστικά μέτρα ενίσχυσης του εκπαιδευτικού έργου.

Αν επιθυμούμε μια κοινωνία δίκαιη, δημοκρατική και πολιτισμένη, οφείλουμε να επενδύσουμε όχι μόνο στις δομές της εκπαίδευσης, αλλά και στους ανθρώπους της. Οι εκπαιδευτικοί δε ζητούν προνόμια· ζητούν σεβασμό, αναγνώριση και τις συνθήκες που θα τους επιτρέψουν να επιτελέσουν το έργο τους με αξιοπρέπεια και αποτελεσματικότητα.

Σαλμάς Φίλιππος, εκπαιδευτικός – λογοτέχνης

Δες όλες τις ειδήσεις και τα νέα τη στιγμή που συμβαίνουν

Διάβασε όλες τις σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.