Αξιολόγηση vs Επιθεώρηση: Από την Εκπαιδευτική Πολιτική στην Πολιτική Ενοχοποίησης | Φίλιππος Σαλμάς

Είναι οι εκπαιδευτικοί οι υπεύθυνοι για τις χρόνιες παθογένειες του συστήματος ή απλώς οι αποδιοπομπαίοι τράγοι μιας αποτυχημένης πολιτικής; Η Επιθεώρηση στα σχολεία που φαίνεται ότι έχει επιστρέψει αναζωπυρώνει φόβους και ερωτήματα στον εκπαιδευτικό κόσμο.

Η Επιθεώρηση επιστρέφει: Παλιά η μέθοδος, ίδιος ο σκοπός

Η επαναφορά της Επιθεώρησης, υπό το πρόσχημα της αξιολόγησης, δεν αποτελεί μια ουδέτερη εκπαιδευτική ή τεχνοκρατική μεταρρύθμιση. Αντιθέτως, συνιστά μια βαθιά πολιτική πράξη με σαφές ιδεολογικό και λειτουργικό αποτύπωμα: τη μετατόπιση της ευθύνης για τα χρόνια προβλήματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος στις πλάτες των εκπαιδευτικών.

Πρόκειται για μια επιλογή που υποκαθιστά τον αναγκαίο εκπαιδευτικό σχεδιασμό με μια επικοινωνιακή στρατηγική ενοχοποίησης. Η λογική είναι γνώριμη: για ό,τι δεν πάει καλά στην εκπαίδευση, κάποιος πρέπει να φταίει. Αντί να αναλυθούν και να αντιμετωπιστούν οι δομικές αιτίες των δυσλειτουργιών — όπως η χρόνια υποχρηματοδότηση, η έλλειψη ουσιαστικής επιμόρφωσης, η κοινωνική ανισότητα που αναπαράγεται μέσα στο σχολείο, η απουσία παιδαγωγικής ελευθερίας και η υπερσυγκέντρωση εξουσιών στο υπουργείο Παιδείας — στοχοποιείται ο εκπαιδευτικός ως ο “εύκολος ένοχος“.

Όμως, αυτή η προσέγγιση δεν είναι μόνο άδικη. Είναι και επικίνδυνη.

Η επίμονη σε ένα μοντέλο αξιολόγησης του εκπαιδευτικού με ελεγκτικά, ιεραρχικά και πειθαρχικά χαρακτηριστικά επιχειρεί να διαμορφώσει μια παιδαγωγική κουλτούρα φόβου και συμμόρφωσης, ακυρώνοντας στην πράξη το πιο κρίσιμο στοιχείο κάθε δημιουργικής εκπαιδευτικής διαδικασίας: την ελευθερία σκέψης και τη συλλογική ευθύνη.

Μόνο που η πραγματικότητα είναι πεισματάρα: οι Έλληνες εκπαιδευτικοί είναι εκείνοι που κρατούν όρθιο το δημόσιο σχολείο μέσα σε αντίξοες συνθήκες. Είναι εκείνοι που καλούνται να καλύψουν τα κενά του συστήματος με προσωπικό κόπο, με υπερωρίες, με συναισθηματική φθορά. Είναι εκείνοι που — παρά τις αλλεπάλληλες απογοητεύσεις — επιμένουν να βλέπουν τον μαθητή ως πρόσωπο και όχι ως αριθμό.

Γι’ αυτό και κάθε συζήτηση για την «αναβάθμιση της εκπαίδευσης» οφείλει να ξεκινάει από ένα διαφορετικό σημείο: την εμπιστοσύνη στον εκπαιδευτικό. Όχι την άκριτη αποδοχή, αλλά την ειλικρινή και θεσμική στήριξη. Όχι την επιτήρηση, αλλά τη δημιουργία μηχανισμών ενδυνάμωσης, διαλόγου και συλλογικής βελτίωσης.

Κανείς δεν είναι αντίθετος στην αξιολόγηση όταν γίνεται με όρους υποστήριξης, διαφάνειας και συλλογικής ανάπτυξης. Όταν, όμως, η αξιολόγηση μετατρέπεται σε εργαλείο επιβολής, όταν συνοδεύεται από λίστες, ποσοστώσεις, επιτηρητές και “διορθωτικές κινήσεις”, τότε μετατρέπεται σε απειλή. Και τότε είναι λογικό να γεννά φόβο, αντί για εμπιστοσύνη.

Εάν, λοιπόν, υπάρχει ειλικρινές ενδιαφέρον για την αναβάθμιση της εκπαίδευσης, ας ξεκινήσει η Πολιτεία με το αυτονόητο: να ακούσει αυτούς που βρίσκονται καθημερινά μέσα στις σχολικές αίθουσες. Χωρίς τιμωρητικές σκιές, χωρίς στοχευμένες ενοχοποιήσεις, χωρίς την προσφιλή μέθοδο του αποδιοπομπαίου τράγου.

Σαλμάς Φίλιππος, εκπαιδευτικός – λογοτέχνης

Δες όλες τις ειδήσεις και τα νέα τη στιγμή που συμβαίνουν

Διάβασε όλες τις σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.