Η Σκάλα της Συμμετοχής: Ενίσχυση της αυτονομίας και της δράσης των παιδιών

Το διάγραμμα “Η σκάλα της συμμετοχής” έχει σχεδιαστεί για να χρησιμεύσει ως αρχική τυπολογία για τον προβληματισμό σχετικά με τη συμμετοχή των παιδιών σε δράσεις. 

Η σκάλα της συμμετοχής είναι χρήσιμη για να βοηθήσει κάποιον να σκεφτεί τον σχεδιασμό της συμμετοχής των παιδιών, αλλά δεν πρέπει να θεωρείται ως ένα όργανο μέτρησης της ποιότητας οποιασδήποτε δράσης. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που επηρεάζουν τον βαθμό στον οποίο συμμετέχουν τα παιδιά εκτός από τον σχεδιασμό μιας δράσης.

Ο Arnstein (1969) πρότεινε τη «σκάλα της συμμετοχής των πολιτών» για να αναλύσει πώς οι άνθρωποι θα μπορούσαν να συμμετάσχουν στο σχεδιασμό και τη λειτουργία των δημόσιων προγραμμάτων. Στη συνέχεια, ο Roger Hart προσάρμοσε αυτή την ιδέα της «σκάλας συμμετοχής» και την ενέταξε στο χώρο της εκπαίδευσης.

Θα μπορούσε κανείς να τη χαρακτηρίσει ως τη σκάλα που οδηγεί στη δημοκρατική τάξη, καθώς οι μαθητές μέσα από την μαθησιακή διαδικασία μπορούν να γίνουν ενεργοί πολίτες που έχουν τη δύναμη να οργανώσουν πράγματα και διαδικασίες και να φέρουν την αλλαγή. Η κεντρική ιδέα-στόχος της «σκάλας συμμετοχής» είναι πως αν τα παιδιά και οι νέοι μυηθούν στον τρόπο με τον οποίο μπορούν να οργανώνουν και να ελέγχουν τη μαθησιακή τους πορεία, θα συνεχίσουν την ίδια πορεία τους ως ενεργοί πολίτες.

Ο Hart (1987, 1992, 1997) περιέγραψε πως οι μαθητές μπορούν να συμμετάσχουν σε έργα όλων των ειδών, με τη συμμετοχή τους να κυμαίνεται από τη «χειραγώγηση» (‘manipulation’), όπου οι ιδέες κυρίως επιβάλλονται στους χρήστες, μέσω της «ενημέρωσης» και της «διαβούλευσης», μέχρι τη πραγματική και αυθεντική εταιρική σχέση με τους ενήλικες (“Child initiated shared decisions with adults). Δηλαδή, στις χαμηλότερες βαθμίδες της σκάλας συμμετοχής, τα παιδιά υλοποιούν τις αποφάσεις οι οποίες «επιβάλλονται» από τον εκπαιδευτικό, ενώ στην υψηλότερη διαβάθμιση συμμετοχής παίρνουν πρωτοβουλίες, λαμβάνουν αποφάσεις, αναλαμβάνουν ομαδικές δράσεις ως ενεργοί πολίτες. Η πραγματική συμμετοχή των μαθητών λαμβάνει χώρα, όταν οι ίδιοι αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στην ομάδα που ανήκουν, όταν κατανοούν τους ακριβείς στόχους και τις διαδικασίες λήψης αποφάσεων και είναι ελεύθεροι να συμμετάσχουν με τη θέλησή τους στις εκπαιδευτικές δράσεις.

O Hart (1992) προτείνει οι μαθητές σταδιακά να εμπλέκονται στη λήψη αποφάσεων για όσα μαθαίνουν και να γίνονται γνώστες των επιπτώσεων που οι αποφάσεις αυτές μπορούν να έχουν. Σ’ αυτό βοηθά αρχικά η ενημέρωση των μαθητών πάνω στις δράσεις και τις αλλαγές που αυτές επιφέρουν και στη συνέχεια η κατάθεση προτάσεων από τους ίδιους τους μαθητές.

Η προσέγγιση αυτή έθεσε το έργο των νέων και των ενήλικων συμμάχων τους σε όλο τον κόσμο στο πλαίσιο ενός παγκόσμιου συμμετοχικού κινήματος.  Προσφέρει σε εσάς, στους εκπαιδευτικούς και στους γονείς μία εκπληκτική δυνατότητα: να είστε ειλικρινείς σχετικά με το πώς συμπεριλαμβάνουμε τα παιδιά και τους νέους στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Πολύ συχνά, σε μία σκηνή, κατά τη διάρκεια μιας συνεδρίασης σε μία εκδήλωση, ακόμα και σε ένα θεατρικό τα παιδιά αντιμετωπίζονται ως απλά διακοσμητικά στοιχεία ή μειονότητες που συμπεριλαμβάνονται συμβολικά για να μας κάνουν να νιώσουμε καλύτερα.

Πηγή: Hart, R. A. (1992). Children’s participation: From tokenism to citizenship. Florence; UNICEF Innocenti Research Centre.

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.