Εργατικά ατυχήματα στα σχολεία: Ποιες ενέργειες πρέπει να γίνουν – Φόρμα αναφοράς συμβάντος

Σημαντική ενημέρωση για τα εργατικά ατυχήματα μονίμων και αναπληρωτών εκπαιδευτικών στα σχολεία, τις ενέργειες  που πρέπει να κάνουν διευθυντής και εκπαιδευτικοί παρέχει η Διεύθυνση Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης Ανατολικής Θεσσαλονίκης. Εργατικό ατύχημα μπορεί να θεωρηθεί και το συμβάν που λαμβάνει χώρα κατά τη διάρκεια της μετακίνησης προς το σχολείο υπό προϋποθέσεις.

Ενημερωτικό σημείωμα για εργατικά ατυχήματα Μονίμων και Αναπληρωτών εκπαιδευτικών

Παρακαλούμε για την πιστή τήρηση των παρακάτω οδηγιών.

Με αφορμή νέα περιστατικά εργατικών ατυχημάτων στο σχολικό χώρο τα οποία δεν δηλώθηκαν εγκαίρως στη Διεύθυνση, σας ενημερώνουμε ότι στη αναρτημένη σχετική νομοθεσία (εγκύκλιος Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων Αρ. 45/24-6-2010 με θέμα «Εργατικό Ατύχημα» άρθρα 8 παρ. 4 και 34 παρ. 1 του Α.Ν. 1846/51 και νόμος 3850/2-6-2010, ΦΕΚ 84, τ.Α) περιγράφονται αναλυτικά και αποσαφηνίζονται οι περιπτώσεις που εμπίπτουν στην κατηγορία του εργατικού ατυχήματος (όπως, πχ, ένα τροχαίο ατύχημα που συμβαίνει κατά τη μετακίνηση του εργαζομένου από την οικία του προς το σχολείο ή ενδιάμεσα στο ωράριο εργασίας ή κατά τη μετακίνηση από ένα σχολείο σε άλλο στο οποίο συμπληρώνει ωράριο, κλπ.).

Είναι ευθύνη των Διευθυντών και Προϊσταμένων των σχολικών μονάδων να ενημερώνουν τη Διεύθυνση άμεσα (την ίδια ημέρα): α) τηλεφωνικώς, και β) εγγράφως σε περίπτωση που εκπαιδευτικός του σχολείου χρειάστηκε να προσκομιστεί σε φορέα υγείας για ιατρική φροντίδα λόγω ατυχήματος.

Η ενημέρωση γίνεται με αποστολή εγγράφου «ΑΝΑΦΟΡΑΣ ΣΥΜΒΑΝΤΟΣ ΓΙΑ ΕΡΓΑΤΙΚΟ ΑΤΥΧΗΜΑ» η οποία πρέπει να περιλαμβάνει τα εξής: στοιχεία πάσχοντα/-ουσας (όνομα, επώνυμο, όνομα πατρός, ειδικότητα, πλήρη διεύθυνση κατοικίας, τηλέφωνα επικοινωνίας), τόπος ατυχήματος (πλήρη διεύθυνση και σημείο του χώρου), περιγραφή ατυχήματος (περιγραφή και αίτια, ημερομηνία και ώρα, εργασία πάσχοντα/-ουσας κατά τη στιγμή του ατυχήματος, είδος/μέρος σώματος/σοβαρότητα τραύματος), στοιχεία σχολείου (όνομα Διευθυντή/-ντριας, διεύθυνση και τηλέφωνο σχολείου), στοιχεία μάρτυρα συμβάντος (όνομα, επώνυμο, πλήρη διεύθυνση κατοικίας, τηλέφωνα επικοινωνίας, ιδιότητα).
Η Διεύθυνση Εκπαίδευσης, ως εργοδότης, υποχρεούται από την παραπάνω νομοθεσία να ειδοποιεί το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας εντός 24ωρου.

Σε δεύτερο χρόνο, η σχολική μονάδα θα πρέπει να μας κοινοποιήσει όλα τα έγγραφα της αναρρωτικής άδειας που θα προσκομιστούν από τον/την πάσχοντα/-ουσα.

ΠΡΟΣΟΧΗ: Η αναφορά τέτοιου συμβάντος γίνεται ακόμη πιο επιτακτική στην περίπτωση αναπληρωτών εκπαιδευτικών, διότι, σε περίπτωση που παρέλθει η προθεσμία δήλωσης ατυχήματος του 24ώρου, προκύπτουν σοβαρά προβλήματα στην πληρωμή των ημερών της άδειάς τους από το ΙΚΑ.

---

– Ο θάνατος ή η αναπηρία που προκλήθηκε από βίαιο περιστατικό που έγινε  κατά τη μετάβαση του ασφαλισμένου από το σπίτι του στην εργασία ή κατά  την επιστροφή του χαρακτηρίζεται ως εργατικό ατύχημα αρκεί να υπάρχει στη  συγκεκριμένη περίπτωση αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ εργασίας και  ατυχήματος.  

Ο αιτιώδης σύνδεσμος (τοπικός και χρονικός) ατυχήματος και εργασίας  διασπάται σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος για τη μετάβασή του στην εργασία ή για την επιστροφή του στο σπίτι του δεν ακολούθησε το  συνηθισμένο δρομολόγιό του. Γι’ αυτό και τα ατυχήματα που γίνονται σε  περιπτώσεις παρέκκλισης από το συνηθισμένο δρομολόγιο, δεν  χαρακτηρίζονται σαν εργατικά.  

«Εργατικό Ατύχημα» (άρθρα 8 παρ. 4 & 34 παρ. 1 του Α.Ν. 1846/51)  ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ ΑΡ.: 45 

Γενικά ως εργατικό ατύχημα χαρακτηρίζεται ο θάνατος ή η ανικανότητα του  ασφαλισμένου για εργασία που προκλήθηκε από ένα βίαιο περιστατικό που  έγινε κατά την εκτέλεση της εργασίας ασφαλιστέας στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ή εξαιτίας  

αυτής. Σαν τέτοιο περιστατικό θεωρείται κάθε βίαιο εξωτερικό γεγονός που  προκάλεσε την πάθηση ή βλάβη ή την επιδείνωση προϋπάρχουσας νόσου,  εφόσον έγινε κατά την εκτέλεση της εργασίας ή με αφορμή αυτή και συνδέεται  με την εργασία άμεσα ή έμμεσα σε σχέση αιτίου και αποτελέσματος (Σ.τ.Ε.  2464/77, 4697/83 κ.α.).  

Ο όρος «εργασία» αναφέρεται σε οποιαδήποτε εργασία η οποία, κατά εντολή  εργοδότη, παρέχεται από τον εργαζόμενο ακόμα και εάν αυτή είναι πέρα από  τα καθήκοντά του που απορρέουν από τη σχετική σύμβαση εργασίας του.  

Με βάση τη γενική αυτή παραδοχή, έχει γίνει δεκτό πως ως εργατικά  ατυχήματα χαρακτηρίζονται και οι εξής περιπτώσεις:  

– Ο θάνατος ή η αναπηρία του εργαζόμενου που αποδεικνύεται ότι οφείλεται  στην υπέρμετρη προσπάθεια που κατέβαλε σε δεδομένο χρόνο ο  εργαζόμενος για να ανταποκριθεί σε ασυνήθιστους κατά το χρόνο αυτό όρους  εργασίας ή στο γεγονός ότι υποχρεώθηκε να εργασθεί για ορισμένο χρόνο  κάτω από εξαιρετικά δυσμενείς (καιρικές ή άλλες) συνθήκες οι οποίες είχαν  σαν αποτέλεσμα τον θάνατο ή την αναπηρία του ασφαλισμένου ακόμη και εάν  ο ασφαλισμένος υπέφερε ήδη από νόσο που επιδεινώθηκε από την εργασία  του λόγω της υπέρμετρης προσπάθειας που κατέβαλε για να ανταποκριθεί  στις δυσμενείς αυτές συνθήκες (Σ.τ.Ε. 3968/81, 1664/84, 4084/85, 762/88,  242/89 κ.α.).  

– Για να θεωρηθεί πως υπάρχει εργατικό ατύχημα πρέπει να αποδειχθεί πως  ο θάνατος ή η αναπηρία του ασφαλισμένου οφείλεται σε κάποιο ξαφνικό και  έκτακτο περιστατικό που δεν μπορεί να θεωρηθεί πως βρίσκεται μέσα στον  κύκλο των συνηθισμένων, ανάλογα με την περίπτωση, συνθηκών παροχής  εργασίας του.  

– Για το λόγο αυτό δεν χαρακτηρίζεται ως εργατικό ατύχημα ο θάνατος ή η  αναπηρία που προκλήθηκε από ειδικές συνθήκες εάν η εργασία του  ασφαλισμένου, από τη φύση της παρέχεται με τις δυσμενείς αυτές συνθήκες.  

– Ο θάνατος ή η αναπηρία που προκλήθηκε από βίαιο περιστατικό που έγινε  κατά τη μετάβαση του ασφαλισμένου από το σπίτι του στην εργασία ή κατά  την επιστροφή του χαρακτηρίζεται ως εργατικό ατύχημα αρκεί να υπάρχει στη  συγκεκριμένη περίπτωση αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ εργασίας και  ατυχήματος.  

Ο αιτιώδης σύνδεσμος (τοπικός και χρονικός) ατυχήματος και εργασίας  διασπάται σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος για τη μετάβασή του στην εργασία ή για την επιστροφή του στο σπίτι του δεν ακολούθησε το  συνηθισμένο δρομολόγιό του. Γι’ αυτό και τα ατυχήματα που γίνονται σε  περιπτώσεις παρέκκλισης από το συνηθισμένο δρομολόγιο, δεν  χαρακτηρίζονται σαν εργατικά.  

– Εργατικά χαρακτηρίζονται επίσης και τα ατυχήματα, που γίνονται κατά  τα διαλείμματα της εργασίας ή την μεσημεριανή διακοπή οπωσδήποτε  μέσα στο χώρο της εργασίας και κατά περίπτωση μετά την  απομάκρυνση από το χώρο αυτό. Η απομάκρυνση του ασφαλισμένου  από το χώρο της εργασίας, θεωρείται ότι διακόπτει τον τοπικό και  χρονικό σύνδεσμο με την εργασία όταν αποδεικνύεται ότι οφείλεται σε  ατομική πρωτοβουλία του ασφαλισμένου αντίθετη με τις υποχρεώσεις  του που απορρέουν από τη σχέση που τον συνδέει με τον εργοδότη  του ή σε πρωτοβουλία που έχει σαν σκοπό την ικανοποίηση  προσωπικών του αναγκών που δεν είναι άμεσες και επείγουσες. 

– Η μετάβαση του ασφαλισμένου σε εστιατόριο, που βρίσκεται κοντά  στον τόπο της εργασίας του για να γευματίσει, να ικανοποιήσει δηλαδή  μια βασική βιοτική του ανάγκη, είναι δικαίωμά του όταν η επιχείρηση  δεν του εξασφαλίζει τροφή και δεν διακόπτει ούτε τον τοπικό ούτε το  χρονικό σύνδεσμο με την εργασία.  

Για το λόγο αυτό τυχόν ατύχημα που θα πάθει ο ασφαλισμένος κατά  την επιστροφή του από το συντομότερο δρομολόγιο και χωρίς  παρεκκλίσεις χαρακτηρίζεται ως εργατικό ατύχημα (έγγραφο 37615/23- 3-65).  

-Τα ατυχήματα που συμβαίνουν κατά τη διάρκεια κανονικής με  αποδοχές άδειας και κατά τη μετάβαση των ασφαλισμένων στους  εργοδότες τους για είσπραξη του μισθού τους, οπωσδήποτε δε μέσα  στο χώρο της επιχείρησης γιατί υπάρχει σχέση μεταξύ εργασίας και  ατυχημάτων (Σχετ. Γεν. Έγγραφο 82147/Φ.3/27-11-75).  

– Ο θάνατος που προκλήθηκε από τσίμπημα σφήκας κατά τη διάρκεια  της εργασίας και στον τόπο αυτής ανεξάρτητα από τυχόν αλλεργική  προδιάθεση του ασφαλισμένου που τελικά προκάλεσε το θάνατό του  (Γεν. έγγραφο 162705/24-10-67).  

– Η θανατική εκτέλεση και η αυτοκτονία δεν συνιστούν ατυχήματα υπό  την εν τω νόμω καθοριζομένη έννοια.  

Τελευταία όμως, από το Συμβούλιο της Επικρατείας ενομολογήθει ότι,  δεν θεωρείται βίαιο συμβάν το προκληθέν ηθελημένα από τον  ασφαλισμένο και συνεπώς η αυτοκτονία, ο ηθελημένος τερματισμός  της ζωής, δεν αποτελεί κατ’ αρχήν εργατικό ατύχημα εκτός οσάκις αυτή  (αυτοκτονία) συντελείται υπό συνθήκες διατάραξης των ψυχικών ή  διανοητικών λειτουργιών δύναται συντρεχουσών και των λοιπών στη  διάταξη προϋποθέσεων, να θεωρηθεί ότι στοιχειοθετεί τέτοιο ατύχημα.  

– Ατυχήματα, διαρκούσης απεργίας θεωρούνται εργατικά, εφόσον  προκύπτουν εξαιτίας άρνησης του ασφαλισμένου να μετάσχει της απεργίας.  

– Επισημαίνεται ότι, σε καμία περίπτωση δεν μπορεί να χαρακτηρισθεί  ως ατύχημα εκτός εργασίας ο θάνατος ή η αναπηρία του  ασφαλισμένου που οφείλεται σε καρδιακό νόσημα.  

Μπορεί να χαρακτηρισθεί ως εργατικό ατύχημα εφόσον συντρέχουν οι  απαραίτητες προϋποθέσεις, διαφορετικά οφείλεται σε κοινή νόσο.  

– Επίσης ο διαπληκτισμός του εργαζόμενου με συνάδελφό του, στο  χώρο της εργασίας και με αφορμή την εργασία του και όχι για  προσωπικούς λόγους.  

Δήλωση Ατυχήματος  

Πρόσωπα που έχουν υποχρέωση για δήλωση ατυχήματος 

Από την παρ.1 του άρθρου 21 του Κανονισμού Ασφαλιστικής  Αρμοδιότητας του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ ορίζεται ότι «κάθε ατύχημα» που γίνεται κατά  την εκτέλεση της εργασίας ή με αφορμή την εργασία αυτή και έχει ως  αποτέλεσμα τον τραυματισμό ή την αδυναμία για συνέχιση της εργασίας ή  το θάνατο προσώπου και έχει υπαχθεί στην ασφάλιση του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ  σύμφωνα με τα οριζόμενα από τις διατάξεις του Α.Ν.1846/1951,  αναγγέλλεται υποχρεωτικά στο Ίδρυμα από τον εργοδότη ή τον  αντιπρόσωπό του, από τον παθόντα ασφαλισμένο και σε περίπτωση  αδυναμίας ή θανάτου του, από τα πρόσωπα που από την ασφάλισή του  έλκουν δικαιώματα και κάθε υπάλληλο του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ που λόγω της  υπηρεσίας του έλαβε γνώση του ατυχήματος.  

Η αναγγελία του ατυχήματος μπορεί να γίνει και από οποιοδήποτε τρίτο  που έλαβε γνώση αυτού.  

Νομότυπη Δήλωση Ατυχήματος  

Η δήλωση αναγγελίας του ατυχήματος δίνεται με τη συμπλήρωση όλων  των ενδείξεων του ειδικού εντύπου που χορηγεί το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.  

Π.χ. Η δήλωση ατυχήματος στον πλοίαρχο σκάφους που ταξιδεύει, αφού  αυτός ασκεί αστυνομική εξουσία. Προϋπόθεση όμως είναι η αναγραφή και  περιγραφή των στοιχείων του ατυχήματος στο ημερολόγιο του πλοίου.  

Που δηλώνεται το ατύχημα 

Η δήλωση του ατυχήματος γίνεται στο πλησιέστερο προς τον τόπο που  έγινε το ατύχημα Υποκ/μα του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.  

Σε περίπτωση που δεν υπάρχει Υποκατάστημα του Ιδρύματος κοντά στον  τόπο αυτό το ατύχημα μπορεί να δηλωθεί στην αστυνομική αρχή που  διαβιβάζει τη δήλωση στο πλησιέστερο Υποκατάστημα.  

Θα μπορούσε, συνεπώς, να θεωρηθεί νομότυπη αναγγελία του  ατυχήματος και σε Ελληνικό Προξενείο, προκειμένου για ατυχήματα που λαμβάνουν χώρα στο Εξωτερικό, με την προϋπόθεση όμως ότι η  αναγγελία γίνεται με συγκεκριμένο περιεχόμενο των απαραίτητων  στοιχείων και με σκοπό να διαβιβασθεί στην Υπηρεσία του Ιδρύματος και  δεν αρκεί η απλή ειδοποίηση ή αυτεπάγγελτη γνώση του ατυχήματος από  το Προξενείο.  

Προθεσμία αναγγελίας ατυχήματος (Σχετ. εγκύκλιοι 15/87, 55/03 &  22/04) 

Η αναγγελία του εργατικού ατυχήματος πρέπει να γίνεται μέσα σε πέντε  (5) εργάσιμες ημέρες από την επόμενη ημέρα που αυτό θα συμβεί. Ο  γιατρός όμως και κάθε υπάλληλος του Ιδρύματος πρέπει να αναγγείλουν  το ατύχημα μέσα σε 24 ώρες από τότε που θα το μάθουν. Παράλειψη του  γιατρού ν’ αναγγείλει το ατύχημα θεωρείται δεοντολογικό παράπτωμα που  συνεπάγεται παραπομπή του στα Πειθαρχικά Συμβούλια των Ιατρικών  Συλλόγων, για την επιβολή κυρώσεων. Παράλειψη, εξάλλου υπαλλήλου  του ΙΚΑ-ΕΤΑΜ θεωρείται βαρύ πειθαρχικό παράπτωμα (Γ.Ε. 172700- 8/7/77).  

Επίσης, προστέθηκε διάταξη στην παρ.3 του άρθρου 21 του Κανονισμού  Ασφαλιστικής Αρμοδιότητας σχετικά με την αναγγελία του ατυχήματος ως  εξής: «Σε περίπτωση που ασφαλισμένος νοσηλεύεται σε Κρατικό  Νοσοκομείο ή Ιδιωτικό Θεραπευτήριο συμβεβλημένο ή μη, συνέπεια  ατυχήματος, πρέπει η αναγγελία του ατυχήματος να γίνει μέσα σε (5)  πέντε εργάσιμες ημέρες από την έξοδό του από το Νοσοκομείο με  περιγραφή και των εξωτερικών στοιχείων του ατυχήματος [Σχετ.  Εγκ.55/03].  

Στις παραπάνω προθεσμίες δεν υπολογίζονται οι Κυριακές και οι επίσημα  καθιερωμένες αργίες (άρθρο 21 παρ.3).  

Το αρμόδιο για το χαρακτηρισμό του ατυχήματος όργανο (Δ/ντής  Υποκ/τος) έχει τη δυνατότητα να δεχθεί δήλωση που υποβλήθηκε  εκπρόθεσμα εάν πεισθεί πως λόγοι εντελώς ανεξάρτητοι από τη θέληση  των προσώπων που δήλωσαν το ατύχημα παρεμπόδισαν την έγκαιρη  δήλωση.  

Στην περίπτωση όμως αυτή, η προθεσμία δεν παρατείνεται πέρα από (60)  ημέρες από το ατύχημα, εκτός εάν αυτό προκάλεσε το θάνατο του  ασφαλισμένου, οπότε η προθεσμία για την αναγγελία με σκοπό την  απόκτηση σύνταξης μπορεί να παραταθεί μέχρι δύο (2)_χρόνια.  

Στην περίπτωση, εξάλλου που το ατύχημα είχε ως συνέπεια την απόλυτη  αναπηρία του ασφαλισμένου η προθεσμία για την αναγγελία με σκοπό την  απόκτηση δικαιώματος σε σύνταξη μπορεί να παραταθεί μέχρι ένα χρόνο  από το ατύχημα (άρθρο 21 παρ.4).  

Οι προθεσμίες που ορίζονται για την αναγγελία εργατικού ατυχήματος είναι αποκλειστικές. Γι’ αυτό και η υποβολή δήλωσης μετά την πάροδο των  προθεσμιών αυτών έχει σαν συνέπεια την απόρριψη της δήλωσης σαν  απαράδεκτης.  

Ο υπολογισμός της προθεσμίας για την αναγγελία εργατικού ατυχήματος  υπολογίζεται κατά τις οικείες διατάξεις του Αστικού Κώδικα (Γ2 §4491 κωδ.  εγκ. παροχών).  

Οι ίδιες προθεσμίες αναγγελίας ισχύουν και για τα εκτός εργασίας  ατυχήματα (Γεν. Έγγραφο 47174/21-11-75).  

Αυτό που θα πρέπει να ελέγχεται με μεγάλη προσοχή είναι εάν η  αναγγελία του ατυχήματος είναι εμπρόθεσμη ή εκπρόθεσμη.  

Δεν έχει καμία σχέση η αναγγελία για την καταβολή του επιδόματος  ασθενείας με την αναγγελία του ατυχήματος.  

Εάν υπάρχει μόνο η Ιατρική γνωμάτευση που αφορά τις συνέπειες του  ατυχήματος και όχι η λεπτομερής περιγραφή των εξωτερικών στοιχείων  του ατυχήματος η αναγγελία είναι εκπρόθεσμη.  

Πρέπει να συνυπάρχουν τα δύο παραπάνω στοιχεία για να θεωρηθεί η  αναγγελία του ατυχήματος εμπρόθεσμη.  

Επίσης δεν θα παραπέμπεται κανένα ατύχημα στην ΤΔΕ σαν “εκπρόθεσμο-Εργατικό” ή “Εκπρόθεσμο-εκτός εργασίας”.  

Η εισήγηση στην ΤΔΕ θα αφορά μόνο το εκπρόθεσμο ή μη και μετά τη  συγχώρεση από την ΤΔΕ προχωράμε στο χαρακτηρισμό του ατυχήματος.  

Έναρξη προθεσμίας σε περίπτωση που οι συνέπειες του  ατυχήματος εκδηλώνονται αργότερα 

Οι συνέπειες εργατικού ατυχήματος μπορεί να μην εκδηλωθούν αμέσως,  αλλά αργότερα και σιγά-σιγά.  

Στην περίπτωση αυτή, η προθεσμία για την αναγγελία δεν αρχίζει από τότε  που έγινε το ατύχημα, αλλά από το χρόνο που εκδηλώθηκαν οι συνέπειές  του και η πραγματική αναπηρία. Ο ασφαλισμένος όμως, πρέπει να  προβάλει σαφώς τους σχετικούς ισχυρισμούς του για να μπορέσει το  ασφ/κό όργανο μετά από έλεγχο να κρίνει σχετικά.  

Όταν ο ασφαλισμένος επικαλείται επιδείνωση προϋπάρχουσας πάθησης  από ατύχημα μετά την πάροδο των προθεσμιών που ορίζονται από το  άρθρο 21 του Κ.Α.Α. πρέπει η Υγειονομική Επιτροπή να γνωματεύει ειδικά  για την ύπαρξη και το χρόνο εκδήλωσης της επιδείνωσης από τον οποίο  και αρχίζει η προθεσμία για την αναγγελία του ατυχήματος (Σ.Ε.2378/79).  

Πατήστε εδώ για αναλυτική ενημέρωση σχετικά με το θέμα  

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.