Ταξίδι στο παρελθόν: Πέτρινο Δημοτικό σχολείο Πανοράματος Θεσσαλονίκης

Το Πανόραμα κατά τη διάρκεια της τουρκοκρατίας κατοικούνταν τουλάχιστον από τον 18ο αιώνα από μουσουλμάνους. Το αρχικό του όνομα ήταν Αρσακλί ή Ακσακλί. Διοικητικά υπαγόταν στο ναχιγιέ της Καλαμαριάς. Το νέο χωριό ιδρύθηκε το 1914 από Μικρασιάτες.

Το 1914 το πρώτο κύμα των προσφύγων από την Πύγα της Μικράς Ασίας φτάνει στην Ελλάδα για να αποφύγει τις διώξεις και τα βασανιστήρια που οι Νεότουρκοι εφάρμοζαν εις βάρος τους και εγκαθίσταται στο ξεροβούνι της εποχής εκείνης το Αρ Σακαλή (Αρσακλή).

Κοντά σε παράγκες των συμμάχων του Μακεδονικού μετώπου (Άγγλων και Γάλλων) που χρησιμοποιούνταν για αναρρωτήρια του στρατού των, έστησαν τα πρόχειρα σπίτια τους οι Μικρασιάτες..

Το 1919 έρχεται το δεύτερο Κύμα προσφύγων Ελλήνων του Πόντου από τη Νότια Ρωσία όπου το 1876 είχαν μεταναστεύσει στην Τσαρική Ρωσία, και τώρα για να αποφύγουν τον Κομμουνισμό που το 1917 επικράτησε στη Ρωσία έρχονται στην Ελλάδα και διαλέγουν το Αρσακλή για να χτίσουν το νέο τους χωριό.

Το 1922-24 έρχεται το τρίτο κύμα προσφύγων. Ο ξεριζωμός τους από τις πατρογονικές τους εστίες που ζούσαν 3000 χρόνια με τις συμφωνίες των Μεγάλων περί ανταλλαγών πληθυσμού του Πόντου.

Έτσι οι πρόσφυγες ξεριζωμένοι εδώ έφθασαν με την ψυχή στο στόμα, µε εφόδια μόνο την πίστη τους και το κουράγιο τους διότι και το Ελληνικό Κράτος ύστερα από τους αλλεπάλληλους πολέμους ήταν οικονομικό ράκος και κάθε οικονομική βοήθεια ήταν πολύ δύσκολη.

Έτσι για να μπορέσουν να φτιάξουν το νέο τους χωριό δημιούργησαν Επιτροπές που η κάθε µία είχε αναλάβει και ένα τοµέα τον οποίο και έπρεπε να φέρει εις πέρας.

Η Επιτροπή που θα έπρεπε να κτίσει το Δημοτικό Σχολείο (διότι μεγάλη σημασία έδιναν στο τοµέα της μάθησης), αποτελούνταν από τους: Ιωαννίδης Αλέξανδρος Παναγιωτίδης Λάζαρος Χρυσόπουλος Γεώργιος Λυπηρίδης Παναγιώτης Ιωαννίδης ……. (Δημοδιδάσκαλος)

Έτσι άρχισαν να μαζεύουν τα υλικά µε τα οποία θα κτιζόταν το Σχολείο (πέτρες από τους γύρω λόφους και από τους γύρω χειμάρρους). Ορισμένα υλικά έδωσε και το Κράτος.

Το ιστορικό Πέτρινο σχολείο στο Πανόραμα

Το Δημοτικό σχολείο Πανοράματος στεγάστηκε αρχικά σε μία μεγάλη παράγκα στο κέντρο του οικισμού της οποίας ένα μέρος χρησιμοποιούταν ως κοινοτικό κατάστημα, γραφείο εποικισμού και συνεταιρισμού και το υπόλοιπο ως σχολείο για τους λίγους μικρούς μαθητές.

Το 1926 µε τις ευλογίες του Παπασυµεών Μακρίδη, έβαλαν το θεμέλιο λίθο και το 1927 το Σχολείο είχε τελειώσει και άρχισε να λειτουργεί µε τους λίγους μαθητές που υπήρχαν.

Το σχέδιο προέβλεπε ένα διώροφο διδακτήριο με 4 μεγάλες αίθουσες διδασκαλίας και 4 μικρές, 2 για γραφεία και 2 για κατοικία δασκάλου. Οι εξωτερικοί τοίχοι θα ήταν πέτρινοι και τα κουφώματα και πατώματα θα ήταν ξύλινα. Ονομάστηκε “Πέτρινο σχολείο” και στη διάρκεια του ελληνοϊταλικού πολέμου το σχολείο δε λειτούργησε. Στο διάστημα της Κατοχής το διδακτήριο το κατέλαβαν οι Γερμανοί και το χρησιμοποιούσαν ως σταθμό μονάδας αρμάτων μάχης προξενώντας πολλές και σημαντικές ζημιές στο κτήριο.

Μετά από την απελευθέρωση το διδακτικό προσωπικό επανήλθε στις θέσεις του. Το 1964 το σχολείο από διθέσιο προήχθη σε τριθέσιο.

Τα επόμενα χρόνια ο πληθυσμός του χωριού αυξήθηκε σημαντικά με αποτέλεσμα και την αύξηση των μαθητών του σχολείου. Το σχολείο έγινε πολυθέσιο και οι δάσκαλοι που υπηρετούσαν αυξάνονταν ανάλογα με τον αριθμό των μαθητών.

Σήμερα με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού το Παλιό Πέτρινο Δημοτικό Σχολείο «αποτελεί αξιόλογο σχολικό κτίριο της εποχής του Μεσοπολέμου με ενδιαφέροντα αρχιτεκτονικά στοιχεία και είναι άμεσα συνδεδεμένο με την ιστορία του οικισμού».

Βρίσκεται κοντά στην κεντρική πλατεία Πανοράματος και στην αστική και Τοπική γραμμή συγκοινωνίας.

Αποτελείται από τέσσερις μεγάλες αίθουσες 50 τμ. περίπου η κάθε µία, τρεις μικρότερες, βοηθητικούς χώρους (κλιμακοστάσιο, δύο εισόδους, χωλ) και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για διοικητικές και πολιτιστικές χρήσεις.

Χαρακτηρίστηκε ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο με τον αύλειο χώρο του με απόφαση του Υπουργού Πολιτισμού μετά από εισήγηση της Εφορείας Νεότερων Μνημείων Κεντρικής Μακεδονίας (12/2004).

Σήμερα λειτουργεί έντονα σαν πόλος συγκέντρωσης των κατοίκων του Πανοράματος σε όλη τη διάρκεια του έτους. Ο υπαίθριος χώρος είναι χώρος ετήσιων εκδηλώσεων, συγκεντρώσεων, εορτών και παιχνιδιού των παιδιών όλες τις ώρες της ημέρας χειμώνα – καλοκαίρι. Το κτίριο στέγαζε επί 77 χρόνια το Δημοτικό Σχολείο και το Νηπιαγωγείο τα οποία έχουν μεταστεγαστεί σε νέα κτίρια.

Πηγές: parallaximag.gr, 1dim-panor-new.thess.sch.gr

Δες όλες τις ειδήσεις και τα νέα τη στιγμή που συμβαίνουν

Διάβασε όλες τις σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.