“Μη κρατικά” ΑΕΙ ή απλώς Ιδιωτικά ΑΕΙ: Μια επικίνδυνη ανατροπή του άρθρου 16 του Συντάγματος

Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων δεν αποτελεί «εκσυγχρονισμό», αλλά συνταγματική εκτροπή με κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Το Σύνταγμα προβλέπει σαφώς ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα νομικού χαρακτήρα δημοσίου δικαίου και με πλήρη αυτοδιοίκηση

Γράφει ο  Χρήστος Αναστασιάδης *

Η πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ), με την οποία κρίθηκε συνταγματικά ανεκτή η ίδρυση λεγόμενων «μη κρατικών» πανεπιστημίων, δεν αναιρεί αλλά επιβεβαιώνει την ανάγκη πολιτικής και κοινωνικής επαγρύπνησης.

Η προσπάθεια της κυβέρνησης να μετατρέψει τα κολέγια σε ΑΕΙ θα αποτύχει ακόμη και με όρους αγοράς. Κατά πλειοψηφία κι όχι ομόφωνα σύμφωνα με δημοσιεύματα, το ΣτΕ ενέκρινε την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ, με νομική βάση ερμηνευτική, όχι αναθεωρητική. το ΣτΕ ενέκρινε την ίδρυση ιδιωτικών ΑΕΙ, με νομική βάση ερμηνευτική, όχι αναθεωρητική.

Όμως ο συσχετισμός αυτός εγείρει ερωτήματα: Πόσα από τα μέλη της πλειοψηφίας που τάχθηκαν υπέρ, είχαν διοριστεί από την παρούσα κυβέρνηση; Πόσο ανεξάρτητη μπορεί να θεωρηθεί μια τέτοια κρίσιμη απόφαση, όταν δεν στηρίζεται σε ευρεία πολιτική και κοινωνική συναίνεση, αλλά σε έναν οριακό, θεσμικά εύθραυστο συσχετισμό;

Το άρθρο 16 κατοχυρώνει την ισότητα στην Παιδεία

Η ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων δεν αποτελεί «εκσυγχρονισμό», αλλά συνταγματική εκτροπή με κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Το Σύνταγμα προβλέπει σαφώς ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα νομικού χαρακτήρα δημοσίου δικαίου και με πλήρη αυτοδιοίκηση. Οποιαδήποτε προσπάθεια νομιμοποίησης ιδιωτικών ΑΕΙ αντιβαίνει ευθέως στην πρόβλεψη αυτή.

Η κοινωνία λέει “όχι” στην ιδιωτικοποίηση της γνώσης

Το σύνολο σχεδόν των θεσμικών και επιστημονικών φορέων της εκπαίδευσης έχει τοποθετηθεί κατά της ίδρυσης ιδιωτικών ΑΕΙ, τεκμηριώνοντας ότι:

• Η ΠΟΣΔΕΠ τονίζει πως η δημιουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων θα οδηγήσει σε υποβάθμιση και αποδυνάμωση των δημόσιων ιδρυμάτων, ενισχύοντας την ταξική διάσταση στην πρόσβαση στη γνώση.

• Η ΔΟΕ, ΟΛΜΕ υπογραμμίζουν πως η κυβέρνηση αντί να στηρίξει τη δημόσια εκπαίδευση, προωθεί τη μετατροπή της σε εμπόρευμα, υπονομεύοντας το καθολικό δικαίωμα στη δωρεάν ανώτατη μόρφωση.

• Το Συντονιστικό των Πρυτάνεων έχει επανειλημμένα εκφράσει τη θέση πως οποιαδήποτε αλλαγή στο άρθρο 16 απαιτεί ευρεία κοινωνική και πολιτική συζήτηση και δεν μπορεί να προχωρήσει με ερμηνευτικά τεχνάσματα.

• Η UNESCO σε όλες τις διεθνείς συμβάσεις που έχει συνυπογράψει και η Ελλάδα, επαναβεβαιώνει την πρόσβαση στη δημόσια εκπαίδευση ως θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα.

• Το Αρχείο Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) υπενθυμίζει τον ιστορικό ρόλο του άρθρου 16 ως θεσμικής ασπίδας απέναντι σε περιόδους κοινωνικού αποκλεισμού και πολιτικής αυθαιρεσίας.

Όχι στην Παιδεία δύο ταχυτήτων – Όχι στην απαξίωση του δημόσιου Πανεπιστημίου

Η ιδιωτικοποίηση της Ανώτατης Εκπαίδευσης δεν εξυπηρετεί το δημόσιο συμφέρον. Αντιθέτως:

• Θα ενισχύσει τη μετανάστευση νέων επιστημόνων από τα δημόσια ΑΕΙ, που θα υποβαθμιστούν.
• Θα μετατρέψει το δικαίωμα στη μόρφωση σε προνόμιο για τους οικονομικά ισχυρούς.
• Θα διευρύνει τις κοινωνικές ανισότητες, αποκλείοντας χιλιάδες νέους από την ακαδημαϊκή και επαγγελματική ανέλιξη.

Ερωτήματα που ζητούν απαντήσεις:

• Ποιος αποφασίζει τελικά για το Σύνταγμα: οι πολίτες και η Βουλή ή μια οριακή μειοψηφία διορισμένων δικαστών;

• Ποιο μοντέλο Παιδείας θέλουμε: δημόσια, δωρεάν, με επιστημονική και ακαδημαϊκή ανεξαρτησία ή ιδιωτικοποιημένη, εταιρική και ταξικά φιλτραρισμένη;

• Ποιο είναι το πραγματικό κόστος της λεγόμενης «ελευθερίας επιλογής», όταν χιλιάδες φοιτητές θα μείνουν έξω από το πανεπιστήμιο λόγω αδυναμίας πληρωμής διδάκτρων;

Είναι αναγκαίο, κάθε δημοκρατική συλλογικότητα, κάθε πολίτης, κάθε εκπαιδευτικός, κάθε γονέας , κάθε νέος και νέα:

• Να υπερασπιστούμε την Παιδεία ως Δικαίωμα, ως Δημόσιο Κοινωνικό Αγαθό.

• Να απαιτήσουμε πολιτική δέσμευση για τη διατήρηση του άρθρου 16 ως θεσμική εγγύηση για ισότιμη, δωρεάν, κρατική και ποιοτική εκπαίδευση για όλους.

Η Παιδεία δεν είναι προϊόν για λίγους. Είναι δικαίωμα και κοινωνικό αγαθό για όλους.

* Ο Χρήστος Αναστασιάδης  είναι μέλος του Δ.Σ. του Ζ΄Σ.Ε.Π.Ε. Θεσσαλονίκης,  υπεύθυνος για την Παιδεία του Περιφερειακού Συμβουλίου Ν. Θεσσαλονίκης του Κινήματος Δημοκρατίας,  μέλος του Εθνικού Συμβουλίου του Κινήματος Δημοκρατίας.

Δες όλες τις ειδήσεις και τα νέα τη στιγμή που συμβαίνουν

Διάβασε όλες τις σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.