Ελληνική PISA: Οι μαθητές ξέρουν πράξεις, αλλά δυσκολεύονται να σκεφτούν

Τι αποκαλύπτουν τα αποτελέσματα των εξετάσεων διαγνωστικού χαρακτήρα του 2025 για τις επιδόσεις των μαθητών στη Γλώσσα και στα Μαθηματικά – Οι δυσκολίες στην κατανόηση σύνθετων κειμένων, στον μαθηματικό συλλογισμό και στη διατύπωση απαντήσεων.

Οι μαθητές μπορούν να εντοπίσουν πληροφορίες σε ένα κείμενο και να εκτελέσουν βασικές μαθηματικές πράξεις. Όταν, όμως, καλούνται να ερμηνεύσουν σύνθετα δεδομένα, να συνδυάσουν πληροφορίες, να αναπτύξουν ένα επιχείρημα ή να εξηγήσουν τον τρόπο σκέψης τους, οι δυσκολίες γίνονται περισσότερο εμφανείς. Αυτή είναι μία από τις βασικές διαπιστώσεις της έκθεσης της Επιστημονικής Επιτροπής για τα αποτελέσματα των Εξετάσεων Διαγνωστικού Χαρακτήρα του 2025, στη Γλώσσα και στα Μαθηματικά, για τους μαθητές της ΣΤ΄ Δημοτικού και της Γ΄ Γυμνασίου.

Η έκθεση, που αποτυπώνει την επίδοση των μαθητών σε τέσσερα διαφορετικά πεδία, αναδεικνύει ένα κοινό πρόβλημα: τη δυσκολία αξιοποίησης της σχολικής γλώσσας. Η κατανόηση των εκφωνήσεων, η επεξεργασία πληροφοριών, η σύνθεση δεδομένων και η διατύπωση ολοκληρωμένων απαντήσεων αποτελούν σημαντικές προκλήσεις, τόσο στο μάθημα της Γλώσσας όσο και στα Μαθηματικά.

Ελληνική PISA 2025: Τι δείχνουν τα αποτελέσματα στη Γλώσσα

Στη ΣΤ΄ Δημοτικού, το συνολικό ποσοστό σωστών απαντήσεων στις ερωτήσεις κλειστού τύπου έφτασε το 73,7%. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όταν οι μαθητές καλούνται να προχωρήσουν πέρα από τον εντοπισμό μιας πληροφορίας και να κατανοήσουν το συνολικό νόημα ενός κειμένου.

Χαρακτηριστικό είναι το ερώτημα που ζητούσε από τους μαθητές να δώσουν έναν εναλλακτικό τίτλο σε κείμενο σχετικά με τη Μαλάλα. Μόλις το 29,3% έδωσε πλήρως σωστή απάντηση, ενώ το 47% απάντησε μερικώς σωστά και το 23,1% έδωσε λανθασμένη απάντηση.

Η συγκεκριμένη δραστηριότητα απαιτούσε από τους μαθητές να εντοπίσουν τον κεντρικό θεματικό άξονα του κειμένου, να διακρίνουν τις σημαντικότερες πληροφορίες και να τις αποδώσουν με διαφορετική διατύπωση. Η χαμηλή επίδοση αναδεικνύει τις δυσκολίες στην ολιστική κατανόηση, στην αφαίρεση και στη συμπύκνωση του νοήματος.

Αντίστοιχα, η θεματική περιοχή της δομής του κειμένου συγκέντρωσε τη χαμηλότερη επίδοση, με ποσοστό σωστών απαντήσεων 66% και λανθασμένων 21%.

Η έκθεση επισημαίνει ότι οι μαθητές δυσκολεύονται ιδιαίτερα όταν χρειάζεται να συναγάγουν συμπεράσματα, να ερμηνεύσουν πληροφορίες, να αναγνωρίσουν τη συνοχή και τη συνεκτικότητα ενός κειμένου ή να οργανώσουν μια ολοκληρωμένη γραπτή απάντηση.

Γ΄ Γυμνασίου: Το πρόβλημα στον γραπτό λόγο

Στο Γυμνάσιο, οι μαθητές εμφανίζουν καλύτερη επίδοση σε ερωτήματα που αφορούν τον εντοπισμό ρητών πληροφοριών και την αναγνώριση βασικών χαρακτηριστικών ενός κειμένου. Η εικόνα, όμως, αλλάζει όταν απαιτείται βαθύτερη επεξεργασία.

Οι δυσκολίες εντοπίζονται στην ερμηνεία, στη σύνθεση πληροφοριών από διαφορετικά σημεία του κειμένου, στην κριτική ανάλυση και στην αναγνώριση της πρόθεσης ή του ύφους του συγγραφέα.

Ιδιαίτερα προβληματική εμφανίζεται η ανταπόκριση στις ερωτήσεις ανοιχτού τύπου. Οι μαθητές δυσκολεύονται να οργανώσουν τη σκέψη τους, να αξιοποιήσουν στοιχεία από το κείμενο, να αναπτύξουν επιχειρήματα και να διατυπώσουν τεκμηριωμένη προσωπική άποψη.

Η έκθεση εντοπίζει, επίσης, αδυναμίες στο λεξιλόγιο, στη γραμματική και στη σύνταξη, αλλά και στην κατανόηση λεπτών σημασιολογικών διαφορών μεταξύ λέξεων και εκφράσεων.

Μαθηματικά: Ξέρουν τις πράξεις, αλλά δυσκολεύονται στα σύνθετα προβλήματα

Στα Μαθηματικά, τα αποτελέσματα αποτυπώνουν μια ενδιαφέρουσα αντίφαση. Οι μαθητές δεν εμφανίζουν συνολικά αδυναμία στις βασικές αριθμητικές πράξεις, όπως συχνά υποστηρίζεται. Οι δυσκολίες γίνονται εντονότερες όταν χρειάζεται να αξιοποιήσουν τη μαθηματική γνώση σε πιο σύνθετες καταστάσεις.

ΣΤ΄ Δημοτικού: Καλύτερες επιδόσεις στους αριθμούς, δυσκολίες στη γεωμετρία

Σύμφωνα με την έκθεση, οι μαθητές της ΣΤ΄ Δημοτικού ανταποκρίθηκαν περίπου στο 72% των στόχων του Αναλυτικού Προγράμματος που εξετάστηκαν.

Οι υψηλότερες επιδόσεις καταγράφηκαν κυρίως στη θεματική περιοχή «Αριθμοί και πράξεις», με ποσοστά σωστών απαντήσεων που κυμάνθηκαν από 70,65% έως 95,6% στις συγκεκριμένες ερωτήσεις.

Οι μαθητές έδειξαν ότι μπορούν να αναγνωρίζουν την αξία θέσης των ψηφίων, να εκτελούν πράξεις με δεκαδικούς αριθμούς, να συγκρίνουν αριθμούς, να αναγνωρίζουν ισοδύναμα κλάσματα και να ακολουθούν τη σωστή σειρά εκτέλεσης πράξεων.

Ικανοποιητική ήταν και η επίδοσή τους στη συλλογή και επεξεργασία δεδομένων. Σε ερώτηση που απαιτούσε την ανάγνωση γραμμικού γραφήματος, το ποσοστό σωστών απαντήσεων έφτασε το 83,59%. Σε δεύτερη ερώτηση, που απαιτούσε τον συνδυασμό πληροφοριών από διαφορετικές αναπαραστάσεις και την εκτέλεση αριθμητικών υπολογισμών, το 63,04% απάντησε σωστά, ενώ το 29,82% έδωσε μερικώς σωστή απάντηση.

Η εικόνα ήταν διαφορετική στη Γεωμετρία. Στις δύο ερωτήσεις τρίτου επιπέδου δυσκολίας, τα ποσοστά σωστών απαντήσεων περιορίστηκαν στο 51,1% και στο 46,70%.

Οι μαθητές δυσκολεύτηκαν να υπολογίσουν το εμβαδόν ενός σχήματος αξιοποιώντας τη σχέση του με ένα άλλο γνωστού εμβαδού, αλλά και να συνδυάσουν πληροφορίες σχετικά με την περίμετρο και τις γωνίες ενός σχήματος.

Δυσκολίες καταγράφηκαν, επίσης, στην κατανόηση των κλασμάτων ως αριθμών που μπορούν να τοποθετηθούν σε αριθμογραμμή. Στη συγκεκριμένη δεξιότητα, το ποσοστό λανθασμένων απαντήσεων έφτασε το 32,89%.

Η έκθεση καταλήγει ότι οι μαθητές δυσκολεύονται περισσότερο όταν πρέπει να συνδυάσουν διαφορετικές μαθηματικές έννοιες, να διαχειριστούν αριθμούς σε διαφορετικές μορφές ή να επιλύσουν προβλήματα που δεν βασίζονται αποκλειστικά στην εφαρμογή ενός γνωστού τύπου.

Γ΄ Γυμνασίου: Μεγάλες δυσκολίες στον μαθηματικό συλλογισμό

Στο Γυμνάσιο, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι μαθητές μπορούν να ανταποκριθούν σε ερωτήματα που απαιτούν σχετικά απλές αλγοριθμικές δεξιότητες.

Στις πράξεις και στη σύγκριση κλασμάτων, στην επίλυση εξίσωσης, στον υπολογισμό μέσης τιμής, στον υπολογισμό γωνίας τριγώνου και στον λόγο ευθύγραμμων τμημάτων, το ποσοστό των σωστών και μερικώς αποδεκτών απαντήσεων κυμάνθηκε από 69,6% έως 89,4%.

Η έκθεση επισημαίνει, μάλιστα, ότι τα ευρήματα αυτά έρχονται σε αντίθεση με την απλουστευτική γενίκευση ότι «τα παιδιά δεν ξέρουν πράξεις».

Ωστόσο, περίπου ένας στους δύο μαθητές δεν κατάφερε να απαντήσει σωστά σε πιο σύνθετες ερωτήσεις αλγοριθμικού τύπου, όπως εκείνες που αφορούσαν εξίσωση δεύτερου βαθμού και παραγοντοποίηση.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στη μαθηματική μοντελοποίηση, δηλαδή στην ικανότητα μετατροπής ενός προβλήματος της πραγματικής ζωής σε μαθηματική έκφραση ή εξίσωση.

Στις ερωτήσεις 34 και 35, οι μαθητές δυσκολεύτηκαν να δημιουργήσουν την απαιτούμενη αλγεβρική έκφραση σε ποσοστά 71,2% και 89,1%, αντίστοιχα.

Με άλλα λόγια, όταν δεν αρκεί η εφαρμογή ενός έτοιμου κανόνα και απαιτείται να κατανοήσουν την εκφώνηση, να εντοπίσουν τα δεδομένα και να αποφασίσουν ποια μαθηματική σχέση πρέπει να χρησιμοποιήσουν, οι επιδόσεις υποχωρούν αισθητά.

Σημαντικές αδυναμίες καταγράφηκαν και σε επιμέρους μαθηματικές έννοιες:

• Συναρτήσεις: Μόλις ένας στους πέντε μαθητές απάντησε σωστά σε ερώτηση που απαιτούσε τη σύνδεση μιας συνάρτησης με την αντίστοιχη γραφική της αναπαράσταση.
• Γεωμετρία: Λιγότεροι από τρεις στους δέκα μαθητές αξιοποίησαν σωστά την έννοια του παραλληλογράμμου.
• Ποσοστά: Μόνο δύο στους πέντε μαθητές απάντησαν σωστά σε σχετική ερώτηση.
• Ομοιότητα και εμβαδά: Μόνο ένας στους δύο μαθητές συνέδεσε σωστά τον λόγο ομοιότητας με τον λόγο των εμβαδών.
• Τριγωνομετρία: Ένας στους δύο μαθητές απάντησε σωστά σε ερώτηση βασικής τριγωνομετρίας.

Η ίδια η έκθεση διευκρινίζει ότι οι διαπιστώσεις αυτές βασίζονται σε περιορισμένο αριθμό ερωτήσεων ανά θεματικό πεδίο και, επομένως, δεν μπορούν να γενικευτούν ως συνολική αξιολόγηση της ανταπόκρισης των μαθητών σε κάθε ενότητα των Μαθηματικών.

Τι προτείνει η Επιστημονική Επιτροπή

Στις προτάσεις της, η Επιστημονική Επιτροπή δίνει έμφαση στην ενίσχυση της κατανόησης και όχι μόνο στην απομνημόνευση κανόνων και στην εφαρμογή συγκεκριμένων διαδικασιών.

Για τη Γλώσσα, προτείνεται η συστηματική καλλιέργεια της κριτικής ανάγνωσης, η ενίσχυση του λεξιλογίου, η εξάσκηση στη σύνθεση πληροφοριών και η μεγαλύτερη αξιοποίηση ερωτήσεων ανοιχτού τύπου. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διδασκαλία του γραπτού λόγου ως διαδικασίας, με σχεδιασμό, σύνταξη, αναθεώρηση και βελτίωση των κειμένων.

Στα Μαθηματικά, η έκθεση προτείνει να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην ανάπτυξη μαθηματικού συλλογισμού, στην επίλυση προβλημάτων και στη μαθηματική μοντελοποίηση. Οι μαθητές χρειάζεται να ενθαρρύνονται να εξηγούν και να δικαιολογούν τις επιλογές τους, να χρησιμοποιούν διαφορετικές στρατηγικές και να συνδέουν τις μαθηματικές έννοιες με πραγματικές καταστάσεις.

Παράλληλα, προτείνονται μαθητοκεντρικές και διερευνητικές μέθοδοι, συνεργατικές δραστηριότητες, αξιοποίηση οπτικών και ψηφιακών αναπαραστάσεων, καθώς και μεγαλύτερη υποστήριξη των μαθητών που παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες.

Το κοινό πρόβλημα πίσω από τις επιδόσεις

Παρά τις διαφορές ανάμεσα στα τέσσερα εξεταζόμενα πεδία, η έκθεση αναδεικνύει ένα κοινό ζήτημα: οι μαθητές δυσκολεύονται να αξιοποιήσουν τη γνώση τους όταν χρειάζεται να επεξεργαστούν σύνθετες πληροφορίες, να οργανώσουν τη σκέψη τους και να διατυπώσουν με σαφήνεια το συμπέρασμά τους.

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται, επομένως, στην εκτέλεση μιας πράξης ή στην αναγνώριση μιας σωστής απάντησης. Αφορά κυρίως τη μετάβαση από τη γνώση στην εφαρμογή της, από την απλή ανάγνωση στην ουσιαστική κατανόηση και από την απομνημόνευση στην κριτική σκέψη.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μήνυμα των αποτελεσμάτων: οι μαθητές δεν χρειάζεται απλώς να γνωρίζουν περισσότερα, αλλά να μπορούν να αξιοποιούν όσα γνωρίζουν, να τα συνδέουν και να εξηγούν πώς καταλήγουν σε μια απάντηση.

Πηγή: Έκθεση της Επιστημονικής Επιτροπής για τα αποτελέσματα των Εξετάσεων Διαγνωστικού Χαρακτήρα 2025, Γλώσσα και Μαθηματικά ΣΤ΄ Δημοτικού και Γ΄ Γυμνασίου.

Δες όλες τις ειδήσεις και τα νέα τη στιγμή που συμβαίνουν

Διάβασε όλες τις σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.