Από το σχολείο της από-γνωσης, στο σχολείο της γνώσης
Εκδήλωση – συζήτηση με τίτλο «Από το σχολείο της απο-γνώσης, στο σχολείο της γνώσης», πραγματοποίησε η ΤΟ Ανατολικής Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ για τα φλέγοντα ζητήματα της εκπαιδευτικής επικαιρότητας που προβληματίζουν και απασχολούν τον εκπαιδευτικό κόσμο.
Θέματα όπως η ενδοσχολική βία, το ενδιαφέρον των μαθητών για το σχολείο και το μάθημα, η επίδραση των νέων τεχνολογιών και των Μέσων Κοινωνικής Δικτύωσης στη διαμόρφωση της στάσης των μαθητών απέναντι στη γνώση, κ.ά. τέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης για το πώς η πάλη για ένα σχολείο των σύγχρονων αναγκών και δυνατοτήτων της εποχής μας μπορεί από σήμερα να διαμορφώνει όρους και προϋποθέσεις για την αντιμετώπισή τους.
Στην εκδήλωση μίλησαν ο Κώστας Σιδηρόπουλος, γραμματέας της Τομεακής Οργάνωσης Εκπαιδευτικών Κεντρικής Μακεδονίας του ΚΚΕ και ο Γιάννης Ιωαννίδης, ψυχολόγος στο τμήμα οικογενειακής θεραπείας στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης (ΨΝΘ).
Στην ομιλία του ο Κ. Σιδηρόπουλος μεταξύ άλλων σημείωσε: «Είναι αλήθεια, πώς πάντα, αλλά πιο έντονα τα τελευταία χρόνια, το ζήτημα της μόρφωσης, της διαπαιδαγώγησης, της συμπεριφοράς των παιδιών, της νέας γενιάς συνολικά, απασχολούσε και απασχολεί, πρώτα και κύρια τους γονείς, αλλά σίγουρα και τους εκπαιδευτικούς, τους ίδιους τους μαθητές, ακόμα και τις γιαγιάδες και τους παππούδες.
Τι απασχολεί δηλαδή; Αν τα παιδιά θα μάθουν γράμματα, τα σύγχρονα γράμματα της εποχής μας. Αν θα γίνουν καλά παιδιά, χρήσιμα για την κοινωνία, δημιουργικά, με αρχές και αξίες. Αν θα ζήσουν καλύτερα από τους γονείς τους.Αυτός είναι ο καημός, των εργατικών – λαϊκών οικογενειών. Και είναι λογικό. Γιατί θέλουμε να δούμε τα παιδιά μας, οι μαθητές μας, να προκόψουν, να ζήσουν καλύτερα από εμάς, σε έναν κόσμο ειρηνικό, δίκαιο, χωρίς άγχος, ανθρώπινο.Αυτό το ίδιο θέμα, όμως, ανάλογα με την εποχή και την περίοδο, αποκτάει και άλλο περιεχόμενο. Η ουσία είναι η ίδια: Αυτό που μπορούμε να πούμε «τι άνθρωπο επιδιώκει να διαμορφώσει η κοινωνία και τι καθήκοντα αναθέτει στους γονείς, το σχολείο κτλ».
(…) Σήμερα, δε θέλουμε να επεκταθούμε στα ζητήματα που πολλές φορές έχουμε ανοίξει, όπως: οι ελλείψεις εκπαιδευτικών, η υποχρηματοδότηση, η σχολική στέγη κτλ. Όχι γιατί αυτά είναι δευτερεύοντα, αλλά γιατί είναι πιο κατανοητά συνήθως.
Αν πρέπει κάτι να ξεχωρίσουμε για όλα αυτά, είναι ότι γίνονται εσκεμμένα.Η υποχρηματοδότηση προχωράει έτσι ώστε, από τη μία να εξοικονομηθούν πόροι στα κρατικά ταμεία, για να δοθούν σε επιχειρηματικούς ομίλους, σε ΝΑΤΟϊκούς εξοπλισμούς, σε επενδύσεις. Και από την άλλη να οδηγήσουν τα σχολεία σε ασφυξία, ώστε η λύση της ατομικής λύσης ή του χορηγού να προκύπτει ως μονόδρομος και σωτήρια.
(…) Επειδή πολλά ωραία λόγια ακούμε τα τελευταία χρόνια. Ειδικά για την «αναβάθμιση», για νέα «προγράμματα σπουδών» και «βιβλία», για είσοδο των «νέων τεχνολογιών» στα σχολεία, για «καινοτομίες» και χίλια δυο.Μήπως έχουμε καμία αντίρρηση; Μήπως δεν θέλουμε διαδραστικούς πίνακες στις τάξεις; Θέλουμε. Όμως να μείνουμε αδιάφοροι αν ο πίνακας αυτός στηρίζεται σε τοίχο που στάζει ή που πέφτουν σοβάδες; Αν οι διαδραστικοί είναι μία μπίζνα για να βγάλουν κάποιοι όμιλοι τεχνολογίας ζεστό χρήμα απευθείας από τα κρατικά ταμεία; Αν αυτή είναι η πρώτη προτεραιότητα για τα σχολεία; Αν ο διαδραστικός είναι χρήσιμος για όλες ή για κάποιες μόνο τάξεις; Σε τελική ανάλυση τι και πώς θα διδαχθεί το παιδί μέσα από αυτόν;
Μήπως δε θέλουμε καινοτομίες; Θέλουμε. Αλλά είναι πραγματικά καινοτομίες. Για παράδειγμα, πριν λίγες εβδομάδες ο ΠΔΕ παρουσίασε τις καινοτομίες που θα εφαρμοστούν στα σχολεία της Κεν. Μακ. Τι μας είπε; Ανάμεσα σε άλλα, για απινιδωτές στα σχολεία. Πολύ ωραία. Ποιος θα τους χειρίζεται αυτούς; Γιατί γιατρός στο σχολείο δεν υπάρχει. Και Σχολικοί Νοσηλευτές ακόμα λείπουν και σε σχολεία που έχουν κάνει αίτημα και το έχουν ανάγκη. Οι εκπαιδευτικοί και οι μαθητές που θα επιμορφωθούν γι’ αυτό. τόση πρόοδος.Μήπως δεν θέλουμε καινούρια βιβλία; Μα οι ίδιοι οι εκπαιδευτικοί ζητάνε να αλλάξουν τα βιβλία. Όμως εδώ και αν έχουμε να πούμε:Κατ’ αρχάς, ποτέ – και παρά και τις τότε αντιρρήσεις των εκπαιδευτικών – δεν έγινε μία σοβαρή μελέτη και εκτίμηση, του τι άφησαν αυτά τα βιβλία που έχουμε εδώ και 20 χρόνια. Χωρίς, λοιπόν, συμπεράσματα επιστημονικά, διδακτικά, παιδαγωγικά, ακόμα και ψυχολογικά και κοινωνικά, πάμε γι’ άλλα.Τα νέα βιβλία, θα δοθούν σε εκδοτικούς οίκους (και όχι στον παλιό ΟΕΔΒ), που σημαίνει, κι άλλες μπίζνες και κέρδη για κάποιους από αυτούς. Σε κάποιες εκδόσεις μάλιστα, μάθαμε ότι εμπλέκεται και μεγάλο Φροντιστήριο – εκπαιδευτικό όμιλος.
Τα νέα βιβλία, μας λένε, θα είναι πολλαπλά. Δηλαδή, για τη γλώσσα θα υπάρχουν 4-5 διαφορετικές εκδόσεις, που το κάθε σχολείο, ακόμα και το κάθε τμήμα θα μπορεί να διαλέγει με ποιο θα κάνει μάθημα. Έτσι από τη μία σπάει ο ενιαίος χαρακτήρας του μαθήματος, και από την άλλη κατηγοριοποιούνται σχολεία και μαθητές. Άλλοι θα μαθαίνουν περισσότερα και άλλοι λιγότερα.
Τα νέα βιβλία, στην πραγματικότητα τα νέα προγράμματα σπουδών, δηλαδή ο τρόπος και το περιεχόμενο της διδασκαλίας, των μαθημάτων, του σχολείου, θα γίνει ακόμα χειρότερο.Με στόχο…Και αυτό το στόχο έρχεται να υπηρετήσει η υποστελέχωση, η υποχρηματοδότηση, η εγκατάλειψη της σχολικής στέγης και των υποδομών (σε σημείο που μιλάμε πλέον ακόμα και για την ασφάλεια των μαθητών και εκπαιδευτικών)…
Γι’ αυτό και οι αγώνες που δίνουμε, και συνήθως επικεντρώνονται στα τελευταία, δεν μπορούν να είναι αποσπασμένοι από το ίδιο το περιεχόμενο του σχολείου.Δεν αγωνιζόμαστε για 15 μαθητές ανά τάξη, για να προσληφθούν περισσότεροι εκπαιδευτικοί, αλλά γιατί έτσι θα μορφωθεί καλύτερα και πιο ολόπλευρα ο μαθητής (…)».
Ο Γ. Ιωαννίδης στη παρέμβαση του, μεταφέροντας ορισμένες σκέψεις με αφορμή τη συζήτηση για τα φαινόμενα βίας στους νέους, σημείωσε: «Τα φαινόμενα βίας που άλλες φορές αλληλεπικαλύπτονται με την νεανική παραβατικότητα γίνεται προσπάθεια να αποκοπούν από τα κοινωνικά τους αίτια προκειμένου να συσκοτιστούν οι αντικειμενικές αιτίες που τα γεννούν και να καλυφθούν οι κύριοι ένοχοι.
Το κοινωνικό πλαίσιο της βίας
Σύμφωνα με στοιχεία του 2023 το φαινόμενο της παραβατικότητας των νέων παρουσιάζει αυξητικές τάσεις, ειδικά μετά την πανδημία. Ξεκινάει στις ηλικίες 8 με 14 ετών, ενώ η παραβατικότητα εκδηλώνεται κυρίως μετά την ηλικία των 15. Στην περίπτωση της χώρας μας έχουμε μια οικονομική κρίση πολλών ετών που όπως όλες οι καπιταλιστικές κρίσεις έγινε μια ευκαιρία για το κεφάλαιο και μια τραγωδία για τις ζωές των λαϊκών οικογενειών και των παιδιών τους μέσω μιας πρωτοφανούς επίθεσης στο βιοτικό επίπεδο και τα δικαιώματά τους. Η οικονομική κρίση περιπλέχτηκε με την πανδημία η οποία δημιούργησε μια εντελώς πρωτόγνωρη συνθήκη στις ζωές μας.
Η βία
Πώς εξηγείται όμως η βίαιη συμπεριφορά τέτοιων ομάδων; Είναι αρκετή η συστημική βία μιας ταξικής και εκμεταλλευτικής κοινωνίας όπως περιγράφτηκε για να μας βοηθήσει να κατανοήσουμε το φαινόμενο; Η βία στη φύση είναι ένας μηχανισμός επιβίωσης των ειδών. Στην κοινωνία όμως και στις διαπροσωπικές σχέσεις είναι εργαλείο επιβολής εξουσίας. Γίνεται αντιληπτή μέσα από την εγκατάσταση της σχέσης θύτη- θύματος ισχυρού – ανίσχυρου. Στην κατηγορία του θύτη ο νέος αντιλαμβάνεται τους ισχυρούς οικονομικά και κοινωνικά καταξιωμένους, τους διάφορους επώνυμους της «showbiz» έτσι όπως προβάλλονται από τα ΜΜΜ. Αυτοί απολαμβάνουν τα αγαθά του καπιταλισμού και χαίρουν της γενικής αναγνώρισης των media. Στην θέση του θύματος μπαίνουν οι οικονομικά και κοινωνικά αδύναμοι, οι δάσκαλοι, οι καθηγητές, ακόμα και οι γονείς είναι σε αυτήν την κατηγορία. Είναι αυτοί που παλεύουν για τον καθημερινό επιούσιο, αυτοί που θα πληρώσουν κάθε αναποδιά της ζωής. Αυτοί που πάντοτε την τρώνε από πίσω και στο μηδέν ξαναγυρνάνε διαρκώς που λέει κι ο Βασίλης.
Η οικογένεια
Η οικογένεια συνήθως είναι η πρώτη που ενοχοποιείται στην προσπάθεια του συστήματος να ρίξει αλλού την ευθύνη. Είναι γνωστή από παλιά η ρήση για «τις διαλυμένες οικογένειες που τα παιδιά τους παίρνουν ναρκωτικά» τώρα φταίνε και για την βία.Η οικογένεια είναι αλήθεια πως έχει την κύρια ευθύνη για το μεγάλωμα και την ανατροφή των παιδιών. Είναι ο πρώτος σταθμός κοινωνικοποίησης του παιδιού. Οι γονείς είναι οι πρώτοι « σημαντικοί άλλοι’», οι στάσεις και τα πρότυπα των οποίων αργότερα εσωτερικεύονται και γίνονται πεποιθήσεις για τον κόσμο και προσδοκίες για τον εαυτό και τους άλλους. Όμως η οικογένεια δεν είναι ένα κλειστό, μη διαπερατό σύστημα. Είναι ένας θεσμός βασικός στην αναπαραγωγή του συστήματος και με αυτήν την έννοια αλλάζει με βάση τις αλλαγές που συμβαίνουν στο ίδιο το σύστημα. Σκεφτείτε π.χ. το πέρασμα από την διευρυμένη οικογένεια της Ελληνικής αγροτικής υπαίθρου ( που διασώζεται και στις μέρες μας) στην πυρηνική οικογένεια της βιομηχανικής πόλης και από εκεί στον διαρκώς αυξανόμενο αριθμό των μονογονεϊκών οικογενειών, ως αλλαγές που συμβαίνουν εξαιτίας της καθολικής διάδοσης της μισθωτής εργασίας στον πληθυσμό της χώρας. Η εξέλιξη του καταμερισμού της εργασίας όπως είναι φανερό επιδρά καταλυτικά στην κοινωνία και στις οικογενειακές σχέσεις. Αυτό είναι γνωστό από την εποχή που οι κλασσικοί έγραφαν το Κομμουνιστικό Μανιφέστο, λέγοντας ‘’Η αστική τάξη ξέσχισε το πέπλο του συναισθηματισμού που σκέπαζε τις οικογενειακές σχέσεις και τις έκανε ξεκάθαρες, χρηματικές σχέσεις’’. Πως άραγε μπορούν οι γονείς της εργατικής λαϊκής οικογένειας που συνθλίβονται στα εξοντωτικά ωράρια και τους πενιχρούς μισθούς, ξεζουμισμένοι από την εντατικοποίηση της εργασίας, να δώσουν το καλύτερο απ’ τον εαυτό τους στα παιδιά τους; Οι γονείς που γυρνάνε σπίτι κουβαλώντας την κούραση και την συναισθηματική αφαίμαξη του μεροκάματου μεταφέρουν άθελά τους έναν ιό, τον ιό της καπιταλιστικής εκμετάλλευσης και αλλοτρίωσης. Έτσι οι οικογενειακές σχέσεις από ουσιαστικές, σχέσεις φροντίδας, εγγύτητας συναισθηματικής που θα τονώσουν την αυτοεκτίμηση και αυτοπεποίθηση του παιδιού γίνονται τυπικές, διεκπεραιωτές της καθημερινότητας : ‘’διάβασες;’’ , ΄΄έφαγες;’’, ΄΄πλύνε τα δόντια σου και ύπνο’’, αύριο μια πάλι από τα ίδια. Οι σχέσεις γονιών, παιδιών αποκτάνε απόσταση και στην εφηβεία έρχονται σε ρήξη.
Η ελπίδα
Κάποιος θα μπορούσε να πει ότι η ζοφερή αυτή εικόνα δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα και ότι υπάρχουν οικογένειες που τα καταφέρνουν καλύτερα. Θα συμφωνήσω, αν δεχθούμε ότι υπάρχουν και οικογένειες που ζουν πολύ χειρότερα από την παραπάνω περιγραφή. Το σημαντικό όμως βρίσκεται αλλού: απέναντι στην προσπάθεια ιατρικοποίησης και ψυχολογικοποίησης της βίας, ή ενοχοποίησης της οικογένειας ως πλαισίου κατανόησης και καταλογισμού της ευθύνης για τα φαινόμενα βίας στους νέους, εμείς επιμένουμε να προβάλουμε τις κοινωνικές αιτίες των φαινομένων διάχυσης της βίας στην κοινωνία, κατανοώντας τα φαινόμενα που εντοπίζονται στους νέους σαν ένα τμήμα της συνολικής εικόνας.
Ο αγώνας του ταξικού κινήματος και των συνοδοιπόρων του πρέπει στην συζήτηση για τα φαινόμενα βίας στους νέους, μαζί με την ανάγκη της ανατροπής του συστήματος που σαπίζει να εμπνεύσει όσους είναι δίπλα στους νέους, εκπαιδευτικούς, γονείς τις ταξικά προσανατολισμένες συλλογικότητες των νέων ότι υπάρχει άλλος δρόμος, κι αυτός είναι ο δρόμος όπου το άτομο μέσα στην συλλογικότητα βρίσκει τους σκοπούς και τα μέσα της ατομικής και συλλογικής δράσης στον δρόμο της αλλαγής της κοινωνίας. Η υπόθεση δημιουργίας τέτοιων συλλογικοτήτων από την σχολική τάξη, μέχρι την γειτονιά για τα προβλήματα του χώρου αλλά και ως προσωπική απάντηση στον ατομικό τρόπο ζωής είναι μία πρόταση στον αντίποδα της σημερινής κατάστασης. Μπορεί να γίνει υπόθεση όλων όσων ασφυκτιούν μέσα στον εμπορευματοποιημένο τρόπο ζωής».
Στη συνέχεια, μετά και τις ομιλίες, πραγματοποιήθηκε ζωντανή συζήτηση τόσο με ερωτήσεις και προβληματισμούς των συμμετεχόντων όσο και με παρεμβάσεις από γονείς, εκπαιδευτικούς και μαθητές γύρω από τα ζητήματα της εκπαίδευσης και της διαπαιδαγώγησης των νέων. Στο χώρο της εκδήλωση υπήρχε έκθεση με εκδόσεις βιβλίων της «Σύγχρονης Εποχής με αντίστοιχη θεματική.
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Μοιράσου το άρθρο μας
| Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε. – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them. |