Η “ανεστραμμένη τάξη” ως εκπαιδευτική μέθοδος διδασκαλίας

Η «ανεστραμμένη τάξη» ως εκπαιδευτική μέθοδος ξεκίνησε στα σχολεία πριν από περίπου 15 χρόνια στις ΗΠΑ. Σύμφωνα με αυτή, η εντός της τάξης μαθησιακή διαδικασία μπορεί να υλοποιηθεί εξατομικευμένα στο σπίτι μέσω των νέων τεχνολογιών.

Η ανεστραμμένη τάξη (Flipped Classroom) προσδιορίζεται ως μια εκπαιδευτική μέθοδος «η οποία μεταφέρει την παράδοση του μαθήματος (όπου συνήθως γίνεται μονόλογος) έξω από την αίθουσα διδασκαλίας (κυρίως μέσα από βίντεο), προκειμένου ο διδακτικός χρόνος στην τάξη να αφιερωθεί περισσότερο σε αλληλεπιδραστικού τύπου δραστηριότητες όπου οι μαθητές εμπλέκονται ενεργητικά με το διδακτικό περιεχόμενο» (Flipped Learning Network, 2016).

Στο πλαίσιο της μεθοδολογίας της ανεστραμμένης τάξης, η πρακτική της παράδοσης μέσω της διάλεξης στη σχολική τάξη και η διεκπεραίωση δραστηριοτήτων μελέτης και εμβάθυνσης στα διδακτέα περιεχόμενα από τον μαθητή στο σπίτι  αντιστρέφονται. Ο μαθητής, αντί να παρακολουθεί την παράδοση του μαθήματος στην τάξη και να αναλαμβάνει εργασία για το σπίτι, παρακολουθεί την παράδοση από το σπίτι του μέσω ψηφιακού υλικού, κυρίως μέσω βίντεο, και κατά τη διάρκεια του μαθήματος στην αίθουσα διδασκαλίας διεκπεραιώνει μαθησιακές δραστηριότητες διερευνητικού και εποικοδομητικού χαρακτήρα σε συνεργασία με τον εκπαιδευτικό και τους συμμαθητές του.

Η υλοποίηση και η διάδοση της ανεστραμμένης τάξης (Flipped Classroom), αποδίδεται στους εκπαιδευτικούς Jon Bergman & Aaron Sams καθώς και στον Salman Kahn, ιδρυτή του Kahn Academy, ωστόσο η ιδέα για την αναδιάταξη του παραδοσιακού σχήματος της διδακτικής πραγματικότητας είχε αρχίσει να σχηματοποιείται ως μεθοδολογική πρόταση αρκετά χρόνια νωρίτερα.

Η ανεστραμμένη τάξη στηρίζεται σε τέσσερις πυλώνες – βασικά χαρακτηριστικά. Για την ακρίβεια η λέξη “FLIP” είναι το ακρωνύμιο των λέξεων (στα αγγλικά) που αφορούν σε αυτά τα  χαρακτηριστικά (Bishop & Verleger, 2013):

1. Flexible Environment (Ευέλικτο Περιβάλλον)

• Οι μαθητές εργάζονται σε διαφορετικούς ρυθμούς και τρόπους μάθησης.
• Ο χώρος της τάξης διαμορφώνεται έτσι ώστε να υποστηρίζει ομαδικές δραστηριότητες, ατομική μελέτη και συνεργατική μάθηση.
• Ο εκπαιδευτικός προσαρμόζει τη διδασκαλία ανάλογα με τις ανάγκες κάθε μαθητή.

2. Learning Culture (Κουλτούρα Μάθησης)

• Η ανεστραμμένη τάξη δίνει έμφαση στη συμμετοχή του μαθητή ως ενεργού παράγοντα της μάθησης.
• Οι μαθητές αναλαμβάνουν την ευθύνη της προετοιμασίας και της συμμετοχής.
• Ο ρόλος του εκπαιδευτικού είναι να καθοδηγεί, ενθαρρύνοντας τη συζήτηση και την κριτική σκέψη.

3. Intentional Content (Στοχευμένο Περιεχόμενο)

• Το διδακτικό υλικό είναι προσεκτικά επιλεγμένο ώστε:
  • Να εστιάζει στις βασικές έννοιες που μπορούν να διδαχθούν εκτός τάξης.
  • Να ενισχύει τις δραστηριότητες ανώτερης τάξης, όπως ανάλυση, αξιολόγηση ή δημιουργία, μέσα στην τάξη.
• Ο στόχος είναι να χρησιμοποιείται ο χρόνος της τάξης για πιο παραγωγικές δραστηριότητες.

4. Professional Educator (Επαγγελματίας Εκπαιδευτικός)

• Ο εκπαιδευτικός έχει ενεργό ρόλο ως καθοδηγητής και μέντορας, όχι μόνο ως πηγή γνώσης.
• Παρακολουθεί την πρόοδο των μαθητών, αξιολογεί την κατανόησή τους και προσαρμόζει τη διδασκαλία.
• Παρέχει ανατροφοδότηση και διαχειρίζεται τις συζητήσεις, ώστε να ενισχύεται η μάθηση.

Το μοντέλο της «ανεστραμμένης» τάξης, σύμφωνα με τους Estes et. al. (2014), περιλαμβάνει τρία στάδια προετοιμασίας και εφαρμογής:

1. Πριν την τάξη (pre-class)
2. Μέσα στην τάξη (in-class)
3. Μετά την τάξη (post-class)

1^ο στάδιο «Πριν την τάξη», οι μαθητές λαμβάνουν (συνήθως μέσω κάποιας πλατφόρμας LearningManagementSystem) το  εκπαιδευτικό υλικό για μελέτη. Μπορούν να το δουν όσες φορές θέλουν, να εστιάσουν  σε όποια σημεία επιθυμούν, στο δικό τους χώρο και με το δικό τους ρυθμό (Strayer, 2007) Το πρωτοποριακό στοιχείο αυτής της διαδικασίας είναι ότι με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια μοναδική διαβάθμιση ως προς την αλληλεπίδραση των μαθητών με το εκπαιδευτικό υλικό, κάτι που δεν συμβαίνει κατά την παράδοση διαλέξεων στην τάξη (Hertz, 2012).

2^ο στάδιο «Μέσα στην τάξη», χρησιμοποιούνται ενεργητικές και συμμετοχικές διδακτικές τεχνικές. Εφόσον ο μαθητής έχει μελετήσει το υλικό «πριν την τάξη», προσέρχεται προετοιμασμένος και ο  σχολικός χρόνος αξιοποιείται με δραστηριότητες προς την  κατεύθυνση της  επίλυσης  προβλημάτων και με διεκπεραίωση ομαδικών εργασιών, που διεξάγονται πάντα με την καθοδήγηση και τη βοήθεια του δασκάλου. Οι μαθητές καλούνται  να συνδυάσουν τις πληροφορίες που προσέλαβαν έξω από την τάξη και να αλληλεπιδράσουν με αυτές και τους συμμαθητές τους με τρόπο, που να αποδεικνύει ότι έχουν γίνει ενεργοί χρήστες των πληροφοριών, με βάση τις προσωπικές τους εμπειρίες, τις ευκαιρίες κριτικής σκέψης και την αλληλεπίδραση μέσω ομαδικών δραστηριοτήτων.

3^οστάδιο «Μετά την τάξη», οι μαθητές καλούνται να αξιολογήσουν τις γνώσεις που έχουν αποκτήσει μετά τα δυο πρώτα στάδια. Μετά τις δραστηριότητες της «αντεστραμμένης τάξης» οι μαθητές κάνουν έλεγχο του επίπεδου των γνώσεών τους και ανάλογα με την επίδοσή τους εντοπίζουν πιθανές αδυναμίες τους, τις οποίες θα βελτιώσουν ανατρέχοντας ξανά στο ψηφιακό υλικό το οποίο παρακολουθούν πλέον με  άλλη  ματιά.  Επιπλέον έχουν τη δυνατότητα να επεκτείνουν τις γνώσεις (ανάλογα με το χρόνο που διαθέτουν).

Ένα παράδειγμα εφαρμογής:

Διαβάστε επίσης: Εποπτεία εκπαιδευτικών στην τάξη από τον διευθυντή – Τι είπε ο Υπουργός Παιδείας

Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.