Η μεγάλη φυγή των αναπληρωτών: Στους 1.500 έφτασαν ήδη φέτος οι εκπαιδευτικοί που αποχώρησαν

Στην Ελλάδα του 2025, η εκπαίδευση μοιάζει όλο και περισσότερο με ένα ακυβέρνητο σκάφος που προσπαθεί να κρατηθεί όρθιο στη φουρτουνιασμένη θάλασσα. Η μαζική αποχώρηση αναπληρωτών εκπαιδευτικών – ήδη πάνω από 1.500 μέσα στη χρονιά – δεν είναι απλώς αριθμός. Είναι κραυγή. Είναι το τέλος της υπομονής και η αρχή μιας βουβής, αλλά βαθιάς παραίτησης.

Γιατί φεύγουν; Όχι γιατί δεν αγαπούν το λειτούργημα. Αντίθετα, φεύγουν γιατί δεν αντέχουν να το βλέπουν να ευτελίζεται. Αν είσαι αναπληρωτής, το πιθανότερο είναι να ξυπνάς κάθε Σεπτέμβρη χωρίς να ξέρεις πού θα ζήσεις, με τι χρήματα, με ποια σταθερότητα. Σου ζητούν να διακτινιστείς από τη μια άκρη της χώρας στην άλλη, να πληρώνεις 500 ευρώ για ένα δωμάτιο σε νησί, να καλύπτεις ρόλους πέρα από τον γνωστικό σου αντικείμενο, και όλα αυτά με αμοιβές που συχνά δε φτάνουν ούτε για τα βασικά.

Κι ύστερα, η ανασφάλεια. Κάθε Ιούνιο απολύεσαι. Δε δικαιούσαι ούτε τις άδειες που προβλέπονται για τους μόνιμους. Είσαι παρών, αλλά όχι «ίσως αρκετά» παρών για το κράτος. Σαν φάντασμα με πίνακα διορισμού.

Και το αποτέλεσμα; Κενά στα σχολεία, μαθητές χωρίς καθηγητές, πρόχειρες λύσεις με συνταξιούχους ή εξαντλημένους συναδέλφους που μοιράζονται σε τρία σχολεία. Ποια ποιότητα εκπαίδευσης συζητάμε όταν το ίδιο το εκπαιδευτικό προσωπικό βιώνει μια καθημερινότητα επισφάλειας και υποτίμησης;

Αν δεν ανατραπεί η σημερινή κατάσταση, η “μεγάλη φυγή” θα μετατραπεί σε “μεγάλη ερήμωση” της δημόσιας εκπαίδευσης. Χρειαζόμαστε μόνιμους διορισμούς, στήριξη στους εκπαιδευτικούς που υπηρετούν σε δύσβατες περιοχές, επανασχεδιασμό της στεγαστικής πολιτικής και – πάνω απ’ όλα – μια θεσμική αναγνώριση πως οι αναπληρωτές δεν είναι εργαζόμενοι δεύτερης κατηγορίας. Είναι εκείνοι που κρατούν όρθιο το σχολείο, όταν όλα τα άλλα λυγίζουν.

Η εκπαίδευση δεν είναι έξοδο στον προϋπολογισμό. Είναι επένδυση στον άνθρωπο. Και οι άνθρωποι της εκπαίδευσης αξίζουν καλύτερα.

Φίλιππος Σαλμάς, Εκπαιδευτικός – Λογοτέχνης

Αναπληρωτής στην Ελλάδα: Επάγγελμα ή Επιβίωση;

Της Αλίκης Β., αναπληρώτριας δασκάλας με πενταετή θητεία ανά την Ελλάδα!

Δε φανταζόμουν ποτέ ότι θα έγραφα δημόσια για κάτι που ζούμε χιλιάδες εκπαιδευτικοί κάθε χρόνο, αλλά νομίζω πως έφτασε η ώρα να μιλήσουμε — ή έστω να σημειώσουμε — τι σημαίνει σήμερα να είσαι αναπληρωτής εκπαιδευτικός στην Ελλάδα. Όχι θεωρητικά, αλλά καθημερινά.

Φέτος, είναι η πέμπτη χρονιά που εργάζομαι ως αναπληρώτρια. Πέντε χρόνια, πέντε διαφορετικά σχολεία, τέσσερις διαφορετικές πόλεις. Καμία μόνιμη βάση. Ξεκίνησα με ενθουσιασμό, με δίψα να μπω στην τάξη, να προσφέρω, να γίνω μέρος της κοινότητας. Και συνεχίζω με την ίδια αγάπη, αλλά με αυξανόμενη φθορά.

Για να δώσω μια εικόνα, ας πιάσουμε τα “τεχνικά”:

•Η τοποθέτηση γίνεται συχνά λίγες μέρες πριν ανοίξουν τα σχολεία, με αποτέλεσμα να πρέπει μέσα σε 48 ώρες να βρεις σπίτι, να μετακομίσεις, να οργανώσεις μάθημα, και να παρουσιαστείς στο σχολείο σαν να είσαι από καιρό εκεί.

• Τα σχολεία συχνά έχουν ανάγκη από συνδυασμένες ειδικότητες ή σε τάξεις με μαθησιακές προκλήσεις, χωρίς να υπάρχει πάντα στήριξη ειδικών ή σταθερό υλικό.

• Οι συνθήκες διδασκαλίας αλλάζουν ριζικά από περιοχή σε περιοχή — άλλο η πρωινή ζώνη σε σχολείο αστικού κέντρου, άλλο η πολυθεσία στην επαρχία.

• Το ωράριο συχνά φτάνει στο όριο, με πολλές μετακινήσεις, ώρες εντός και εκτός τάξης, συμπληρώσεις σε 2-3 σχολεία, και φυσικά την κλασική «αόρατη εργασία» στο σπίτι: προετοιμασία, αξιολόγηση, διορθώσεις, πλατφόρμες.

• Το κόστος ζωής, στις τουριστικές περιοχές δεν ακολουθεί τις αποδοχές του Δημοσίου αλλά τον τουριστικό πληθωρισμό: αυξημένες τιμές στα ενοίκια, τα τρόφιμα, τις μεταφορές, ακόμα και στο νερό.

Και όλα αυτά με τον μόνιμο βραχνά: θα δουλέψω και του χρόνου; Πού; Θα έχω τα ένσημα να ζήσω το καλοκαίρι;

Δε μιλάμε πια μόνο για συναισθηματική φθορά. Μιλάμε για τεχνική αδυναμία να χτίσεις μια ποιοτική διδακτική πράξη όταν κάθε χρόνο ξεκινάς από το μηδέν. Οι αναπληρωτές, εν έτει 2025, λειτουργούν ως κινούμενες μονάδες κάλυψης κενών. Δεν είναι αυτό εκπαιδευτική πολιτική. Είναι διαχείριση έκτακτης ανάγκης που έχει γίνει μόνιμη.

Κι όμως — και εδώ είναι το παράδοξο — οι μαθητές μάς κρατούν. Όταν σε κοιτούν στα μάτια με απορία, εμπιστοσύνη, ή και αντίσταση, ξέρεις γιατί είσαι εκεί. Αλλά αυτό δεν φτάνει για να ζήσεις.

Αυτό που χρειάζεται είναι:

• Μόνιμοι διορισμοί με σταθερά κριτήρια.

• Κίνητρα στέγασης σε περιοχές με μεγάλη ανάγκη.

• Θεσμική ισότητα σε θέματα αδειών, επιδομάτων και μοριοδοτήσεων.

• Επιμόρφωση όχι γενικού τύπου, αλλά προσαρμοσμένη στις συνθήκες κινητικότητας και πολλαπλών ρόλων των αναπληρωτών.

Δε ζητάμε κάτι παράλογο. Ζητάμε τα αυτονόητα. Να κάνουμε τη δουλειά μας καλά, ανθρώπινα, με αξιοπρέπεια. Όχι σαν φιλοξενούμενοι του συστήματος, αλλά σαν ενεργό, ισότιμο κομμάτι του.

Καιρός να σταματήσει αυτή η «μεγάλη φυγή». Γιατί αν φύγουμε όλοι, δε θα μείνει κανείς να διδάξει!

Τι λένε οι αριθμοί

Κατά το τρέχον σχολικό έτος 2024-2025, περισσότεροι από 1.500 αναπληρωτές υπέβαλαν παραίτηση από τη θέση τους μέχρι τώρα.

Κατά το σχολικό έτος 2023-2024, περισσότεροι από 1.000 αναπληρωτές υπέβαλαν παραίτηση από τη θέση τους εντός του έτους.

Το 2022-2023, οι παραιτήσεις κυμάνθηκαν περίπου στις 700, αριθμός ήδη αυξημένος σε σχέση με τα προηγούμενα έτη.

Ορισμένες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης κατέγραψαν αύξηση έως και 100% σε σχέση με προηγούμενες χρονιές.

Δες όλες τις ειδήσεις και τα νέα τη στιγμή που συμβαίνουν

Διάβασε όλες τις σημαντικές και έκτακτες ειδήσεις στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube

Μοιράσου το άρθρο μας

 

Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε.  – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them.