Σχολεία: Δραστηριότητες για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος (Εγκύκλιος 2025)

Εγκύκλιο για τη διοργάνωση εκδηλώσεων και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος (27 Ιανουαρίου 2025), εξέδωσε το υπουργείο Παιδείας.
Στην 20η Σύνοδο της Μόνιμης Διάσκεψης των Υπουργών Παιδείας του Συμβουλίου της Ευρώπης, που πραγματοποιήθηκε στις 15-17 Οκτωβρίου 2000 στην Κρακοβία, υιοθετήθηκε η πρόταση για τη θεσμοθέτηση Ημέρας για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος και την πρόληψη των εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας στα σχολεία (άρθρο 9 της Διακήρυξης των Υπουργών Παιδείας).
Η Ελληνική Βουλή με τον νόμο 3218/2004 (ΦΕΚ Α’ 12) καθιέρωσε την 27η Ιανουαρίου ως Ημέρα Μνήμης των Ελλήνων Εβραίων μαρτύρων και ηρώων του Ολοκαυτώματος, ενώ και ο ΟΗΕ με το Ψήφισμα Α/RES/60/7 της 1ης Νοεμβρίου 2005, καθιέρωσε την ίδια ημέρα ως Διεθνή Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.
Εκδηλώσεις για την Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος
Στο πλαίσιο αυτό καλούνται οι σχολικές μονάδες τη Δευτέρα 27 Ιανουαρίου 2025 να αφιερώσουν δύο (2) διδακτικές ώρες σε εκδηλώσεις και εκπαιδευτικές δραστηριότητες για την προαναφερόμενη Ημέρα Μνήμης.
Στις σχετικές δράσεις προτείνεται να συμμετέχουν διαδικτυακά, οργανώνοντας ή/και πλαισιώνοντας δραστηριότητες και οι Σχολικές Βιβλιοθήκες του Δικτύου Σχολικών Βιβλιοθηκών Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης.
Προτεινόμενο θέμα είναι «Το Ολοκαύτωμα στη συλλογική μνήμη των Ελλήνων», το οποίο αποτελεί και το θέμα του μαθητικού διαγωνισμού δημιουργίας βίντεο σχολικού έτους 2024-2025, που διοργανώνεται για ενδέκατο σχολικό έτος από τη Γενική Γραμματεία Θρησκευμάτων και το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος για τους/τις μαθητές/τριες Α΄ και Β΄ Λυκείου, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα στον σύνδεσμο.
Ο μαθητικός διαγωνισμός για το σχολικό έτος 2024-2025 διεξάγεται ταυτόχρονα και στην Κύπρο, σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας, Αθλητισμού και Νεολαίας (ΥΠΑΝ) της Κύπρου, βάσει του από 27/02/2024 Μνημονίου μεταξύ της ελλαδικής και της κυπριακής πλευράς
Στόχος των εκδηλώσεων και των εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων που θα οργανωθούν είναι:
• Να γνωρίσουν οι μαθητές και οι μαθήτριες τι συνέβη στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη.
• Να μάθουν για την τύχη των Εβραίων και των άλλων θυμάτων του Ολοκαυτώματος, με τη βοήθεια που προσφέρει η μελέτη των ιστορικών στοιχείων, η χρήση των φωτογραφιών και των μαρτυριών.
• Να συζητήσουν τη σημασία των ηθικών ζητημάτων που προκύπτουν από το γεγονός και τη σύνδεσή του με αντίστοιχα σύγχρονα προβλήματα όπως ο ρατσισμός, η καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις σύγχρονες κοινωνίες, η ρητορική του μίσους και ο αντισημιτισμός.
Οι δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν στο πλαίσιο της Ημέρας Μνήμης μπορούν να περιλαμβάνουν συζητήσεις, ψηφιακές εκθέσεις και εφαρμογές, προβολή ταινιών ή συναφούς εκπαιδευτικού υλικού και ανάγνωση κειμένων και εργασιών. Οι εκπαιδευτικοί σε συνεργασία με τις διευθύνσεις των σχολικών μονάδων μπορούν να σχεδιάσουν τη δράση τους με τον προσφορότερο κατά την κρίση τους τρόπο.
Δείτε εδώ τη σχετική εγκύκλιο
Δείτε σχετικά – Ένας ξεχωριστός διαγωνισμός ομορφιάς: Μις Επιζώσα του Ολοκαυτώματος!
Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος
Το Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος επιθυμώντας να υποστηρίξει την προσπάθεια των εκπαιδευτικών προτείνει τις παρακάτω δραστηριότητες, τις οποίες τα ενδιαφερόμενα σχολεία, κατόπιν συνεννόησης, μπορούν να παρακολουθήσουν δωρεάν έως και την Παρασκευή 28 Μαρτίου 2025.
Καθημερινά στον χώρο του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος, ώρες 10.00 έως 14.00 και κατόπιν συνεννόησης, πραγματοποιούνται:
Ξεναγήσεις
Ξενάγηση στη μόνιμη έκθεση του ΕΜΕ με έμφαση στη συλλογή του Ολοκαυτώματος του ΕΜΕ. Διαρκεί μία ώρα και προτείνεται για μαθητές/τριες Γυμνασίου και Λυκείου
Περιοδική Έκθεση: «Καρυά 1943: Καταναγκαστική εργασία και Ολοκαύτωμα»
Στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, καθώς και στο Πολιτιστικό Κέντρο του Μουσείου Μπενάκη (Πειραιώς 138) εκτίθεται η περιοδική έκθεση: «Καρυά 1943. Καταναγκαστική Εργασία και Ολοκαύτωμα» με θέμα την ιστορία της καταναγκαστικής εργασίας των Εβραίων στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια της Γερμανικής κατοχής. Σημείο εκκίνησης είναι η μοναδική ιστορική φωτογραφική συλλογή ενός Γερμανού μηχανικού από την περίοδο του πολέμου. Οι φωτογραφίες έχουν ως θέμα τις εργασίες που εκτέλεσαν την άνοιξη και το καλοκαίρι του 1943 Εβραίοι καταναγκαστικοί εργάτες από την Θεσσαλονίκη στον σιδηροδρομικό σταθμό της Καρυάς. Πολλοί από αυτούς πέθαναν στα έργα εξαιτίας των απάνθρωπων συνθηκών, της πείνας και της βίας και οι επιζώντες εκτοπίστηκαν από τα Ες-Ες τον Αύγουστο του 1943 με την τελευταία αποστολή από τη Θεσσαλονίκη στο Άουσβιτς
Εκπαιδευτικά προγράμματα
«Η Λίμνη»
Το πρόγραμμα βασίζεται στο παραμύθι της Sivan Koen, The Lagoon, που γράφτηκε στη μνήμη των προπαππούδων της από τη Θεσσαλονίκη που επιβίωσαν από το Άουσβιτς. Η ιστορία μας εκτυλίσσεται σε μια λιμνοθάλασσα όπου τα φλαμίνγκο συνυπάρχουν αρμονικά με τους βατράχους. Οι ισορροπίες αλλάζουν με τον ερχομό του σμήνους των γυπών, οι οποίοι χρησιμοποιούν όλα τα μέσα για να πείσουν τα φλαμίνγκο, που είναι επιφυλακτικά απέναντι τους, ότι η ζωή στη λιμνοθάλασσα θα συνεχιστεί κανονικά. Όμως, η ζωή των φλαμίνγκο αλλάζει μέρα με τη μέρα. Απομονώνονται, στιγματίζονται και εκτοπίζονται από την αγαπημένη τους λιμνοθάλασσα. Ποια θα είναι τελικά η τύχη των φλαμίνγκο; Πώς είναι η λίμνη σήμερα;
Απευθύνεται σε μαθητές/τριες Ε΄, ΣΤ΄ Δημοτικού, Α΄, Β΄, Γ΄ Γυμνασίου.
Εφαρμογή Virtual Reality «548 μέρες με άλλο όνομα»
Μια εφαρμογή VR αφιερωμένη στα παιδιά του Ολοκαυτώματος με αφορμή το ημερολόγιο της Ροζίνας Πάρδο που βρίσκεται στην συλλογή του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος. Η Ροζίνα Ασσέρ Πάρδο, επιζήσασα του Ολοκαυτώματος, ζούσε την περίοδο του πολέμου με την οικογένεια της στη Θεσσαλονίκη, όπου το 96% του εβραϊκού πληθυσμού εκτοπίστηκε σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και εξόντωσης και η πλειοψηφία τους δολοφονήθηκε μεταξύ των οποίων και 13.000 παιδιά. Η οικογένεια της Ροζίνας αναγκάζεται για να σωθεί να βρει καταφύγιο σε χριστιανικό σπίτι, με τη βοήθεια οικογενειακών φίλων. Από θαύμα δεν συλλαμβάνονται, παρόλο που το σπίτι όπου κρύβονται για 18 ολόκληρους μήνες βρίσκεται σε κεντρικό δρόμο της Θεσσαλονίκης, στην οδό Τσιμισκή κοντά στο γερμανικό αρχηγείο. Μέσα στην κρυψώνα της, η Ροζίνα αποφασίζει να γράψει ημερολόγιο και για τις επόμενες 548 μέρες, όσες κράτησε η απόκρυψή τους, το τηρούσε συστηματικά υπογράφοντας με το ψεύτικο όνομα της, Ρούλα Καρακώτσου.
Στην εμπειρία VR, ο θεατής βρίσκεται στον χώρο της κρυψώνας της Ροζίνας, βλέπει τη ραπτομηχανή της οικογένειάς της και καλείται να τη χρησιμοποιήσει. Η αφήγηση ξεκινά, καθώς η μηχανή αρχίζει να λειτουργεί. Στοιχεία κινουμένων σχεδίων ζωντανεύουν σε νήματα μπροστά τους. Σιγά σιγά, οι θεατές «μπαίνουν στα παπούτσια της Ροζίνας», στα δύσκολα παιδικά της χρόνια. Ο θεατής βιώνει την περιπέτειά της μέσα από το παιδικό της βλέμμα. Την αναπόληση των ευτυχισμένων οικογενειακών στιγμών, το ανέμελο παιχνίδι, αλλά και τον φόβο και την αγωνία της για το μέλλον.
Διαρκεί μία ώρα και απευθύνεται σε μαθητές/τριες Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και
Λυκείου.
«Αυτό θα το θυμάμαι μέχρι να το ξεχάσω»
Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα είναι βασισμένο στην έκθεση τέχνης του Ξενή Σαχίνη, καθηγητή της Σχολής Kαλών Tεχνών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης με τίτλο «Φυλάκια Μνήμης», η οποία παρουσιάζεται στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, υπό την επιμέλεια του Βίκτωρος Κοέν. Οι στόχοι του εκπαιδευτικού προγράμματος είναι, με αφορμή την εικαστική εγκατάσταση στο μουσείο, οι μαθητές/τριες να ερευνήσουν την ιστορία του Ολοκαυτώματος εστιάζοντας στην Ελλάδα και στα εκθέματα της συλλογής Ολοκαυτώματος του ΕΜΕ (μαρτυρίες, φωτογραφίες, έγγραφα, αντικείμενα), να συνειδητοποιήσουν τι σημαίνει για την ανθρωπότητα η διαφύλαξη της συλλογικής μνήμης του Ολοκαυτώματος, να δουν πώς συμβάλλει η τέχνη στη διατήρηση της μνήμης και τη διαχείριση του τραύματος και να συνειδητοποιήσουν/αναλογιστούν την προσωπική τους ευθύνη απέναντι στον ρατσισμό και την ξενοφοβία, αλλά και τη σημασία της προσωπικής εμπλοκής για την προαγωγή της κοινωνικής ανεκτικότητας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Διαρκεί μία ώρα και απευθύνεται σε μαθητές/τριες Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και
Λυκείου
«Ιστορίες μέσα από τα αρχεία του ΕΜΕ»
Μέσα από το Αρχείο Προφορικής Ιστορίας και το Φωτογραφικό Αρχείο του ΕΜΕ αναδεικνύονται άγνωστες ιστορίες επιζώντων (Αντίσταση, Στρατόπεδα, Διάσωση, Διαφυγή στην Μέση Ανατολή). Οι ιστορίες ζωντανεύουν μέσα από φωτογραφικό υλικό που φωτίζει πλευρές της εβραϊκής ζωής στην Ελλάδα πριν τον πόλεμο, κατά τη διάρκεια του πολέμου καθώς και μεταπολεμικά.
Διαρκεί μία ώρα και απευθύνεται σε μαθητές/τριες Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, καθώς και στις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου.
«Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, 1941-44»
Τα παιδιά καλούνται να συνδέσουν συγκεκριμένα αντικείμενα της συλλογής του
Ολοκαυτώματος με ατομικές ιστορίες επιζώντων.
Διαρκεί μία ώρα και προτείνεται για μαθητές/τριες Γυμνασίου και Λυκείου.
«Ανθρώπινα Δικαιώματα»
Στόχος του προγράμματος είναι η συνειδητοποίηση των κινδύνων που ελλοχεύουν, όταν κάποιος παραμένει απαθής και αδιάφορος μπροστά στην καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Προτείνεται για μαθητές/τριες Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού.
«Butterfly project»
Στόχος αυτού του προγράμματος είναι η συνεργασία μεταξύ διαφορετικών χωρών, ώστε να υλοποιηθεί μετά από κάποια χρόνια η κατασκευή 1.500.000 πεταλούδων προς τιμή των ισάριθμων παιδιών που χάθηκαν στο Ολοκαύτωμα σε όλη την Ευρώπη. Οι μαθητές/τριες γνωρίζουν ιστορίες παιδιών που έχασαν τη ζωή τους, ενώ παράλληλα συμβάλλουν στη δημιουργία ενός χώρου μνήμης από πήλινες πεταλούδες που φτιάχνουν οι ίδιοι/ες είτε στο ΕΜΕ είτε στα σχολεία τους.
Διαρκεί μία ώρα και προτείνεται για μαθητές/τριες Ε΄, ΣΤ΄ Δημοτικού και για τις πρώτες τάξεις του Γυμνασίου.
Συναντήσεις και συζήτηση με τη δεύτερη και τρίτη γενιά επιζώντων, δηλαδή με τα παιδιά και τα εγγόνια όσων έζησαν τον διωγμό.
Οι μαθητές/τριες σε ρόλο δημοσιογράφων τούς παίρνουν συνέντευξη και έχουν την ευκαιρία να συζητήσουν μαζί τους και να συλλέξουν πληροφορίες για το πώς μεγάλωσαν στη βαριά σκιά του βιώματος των γονιών τους, της «ομηρείας» και της απώλειας των αγαπημένων τους προσώπων. Οι συναντήσεις αυτές διαρκούν περίπου 1,5 ώρα και συνιστάται να έχει γίνει προετοιμασία.
Προτείνεται για μαθητές/τριες Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου
Προβολές ντοκιμαντέρ
Προβολή ταινίας/ντοκιμαντέρ και θεματική συζήτηση. Τα ντοκιμαντέρ και οι ταινίες απευθύνονται σε μαθητές/τριες της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου.
Η προβολή και η συζήτηση διαρκούν περίπου 1 ώρα. Το θέμα της ταινίας ή του ντοκιμαντέρ θα αποφασιστεί από κοινού με τους αρμόδιους εκπαιδευτικούς που θα επιλέξουν αυτή τη δραστηριότητα και μπορεί να είναι ένα από τα παρακάτω:
- Αποσπάσματα συνεντεύξεων από το Αρχείο Προφορικής Ιστορίας του ΕΜΕ
- Το Ημερολόγιο (μαγνητοσκοπημένο θεατρικό Δρώμενο ΕΜΕ) 2022 (21΄).
- Βραβευμένα ολιγόλεπτα (6΄) βίντεο για το Ολοκαύτωμα του μαθητικού διαγωνισμού δημιουργίας βίντεο που πραγματοποιείται σε συνεργασία του Εβραϊκού Μουσείου με το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού.
Προτείνεται για μαθητές/τριες Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου.
Μουσειοσκευές
Επιπρόσθετα, το ΕΜΕ παρέχει τις παρακάτω δανειστικές μουσειοσκευές σε σχολεία της χώρας. Η μουσειοσκευή παρέχεται για διάστημα μίας εβδομάδας έως ενός μήνα:
«Κρυμμένα Παιδιά στην Ελλάδα της Κατοχής». Προτείνεται για μαθητές/τριες Ε΄ και Στ΄
Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου.
«Συναγωνιστής. Έλληνες Εβραίοι στην Εθνική Αντίσταση». Προτείνεται για μαθητές/τριες Ε΄ και Στ΄ Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου.
«Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, 1941-1944». Προτείνεται για μαθητές/τριες
Γυμνασίου και Λυκείου.
Φωτογραφική έκθεση: «Το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων, 1941-44». Μπορεί να στηθεί στο σχολείο και απευθύνεται σε όλους τους μαθητές/τριες.
Οι ενδιαφερόμενοι/ες εκπαιδευτικοί μπορούν να απευθύνονται στο Εβραϊκό Μουσείο Ελλάδος, στην υπεύθυνη μουσειοπαιδαγωγό του ΕΜΕ κα Οριέττα Τρέβεζα, τηλ. 2103225582, e-mail: otreveza@jewishmuseum.gr
Διάβασε όλες τις ειδήσεις μας στο eDNews
Κάνε like στη σελίδα μας στο Facebook
Ακολούθησέ μας στο X , στο Viber, στο Google News και στο Instagram
Κάνε εγγραφή στο κανάλι μας στο Youtube
Μοιράσου το άρθρο μας
| Αν η εικόνα υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα παρακαλούμε να μας ενημερώσετε για να την αντικαταστήσουμε. – If the images are subjected to copyright contact us in order to replace them. |































