Περί αξιολόγησης εκπαιδευτικών… εισαγωγικά!

Η αποτελεσματικότητα της εκπαιδευτικής λειτουργίας δεν ποσοτικοποιείται εύκολα σε ρουμπρίκες αξιολόγησης

  • Του εκπαιδευτικού Βασίλη Πλατή (Μουσικό Σχολείο Γιαννιτσών Πέλλας)

Το ζήτημα της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών αποτελεί διαχρονικά το «αγκάθι» κάθε εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης. Δικαιολογημένα, καθώς το επάγγελμα του εκπαιδευτικού είναι από τη φύση του πολυσύνθετο και απαιτητικό, με συνέπεια η αποτίμηση του εκπαιδευτικού έργου να είναι εκ προοιμίου μια ιδιαιτέρως σύνθετη υπόθεση.

Η αποτελεσματικότητα της εκπαιδευτικής λειτουργίας δεν ποσοτικοποιείται εύκολα σε ρουμπρίκες αξιολόγησης αλλά συνδέεται εν πολλοίς με την αποτίμηση «εσωτερικών» χαρακτηριστικών. Πώς άραγε μπορεί να αποδοθεί σε κλίμακα η αγάπη για τον άνθρωπο και δη για τα παιδιά, που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό των θεραπόντων των ουμανιστικών επιστημών; Άλλωστε η καθημερινή τριβή των εκπαιδευτικών με την τάξη άλλους αναβαπτίζει και ενδυναμώνει –ελπίζουμε τους περισσότερους– και άλλους φθείρει και απωθεί.

Δεν απέχει πολύ από την πραγματικότητα η συνειδητοποίηση της παραδοχής ότι δάσκαλος γεννιέται κανείς και δε γίνεται. Τουλάχιστον αυτό ίσχυε στο μέγιστο βαθμό σε παλαιότερες εποχές. Γιατί σήμερα ο δάσκαλος για να είναι αποτελεσματικός στο έργο του, πρέπει να είναι πάνω από όλα «άνθρωπος της εποχής του»: επικοινωνιακός, ψηφιακά γραμματισμένος, με πληθώρα ενδιαφερόντων που εδράζονται και σε άλλα πεδία εκτός του διδακτικού του αντικειμένου. Να είναι δηλαδή, συν τοις άλλοις, ένας ικανός μάνατζερ «εύπλαστου» και συγχρόνως δύστροπου ανθρώπινου δυναμικού, τύπος ενδιαφέρων κι όχι ανιαρός.

Από την άλλη πλευρά, η πραότητα, η ηρεμία και η υπομονή που χαρακτήριζε τους αυθεντικούς δασκάλους παλαιότερων εποχών συνεχίζουν να αποτελούν σταθερές αξίες και στην ταραγμένη εποχή μας. Τα παιδιά σήμερα έχουν περισσότερα ερεθίσματα και ενδιαφέροντα, η σκέψη τους είναι ευέλικτη και ασυγκράτητη, διεκδικούν και αντιδρούν. Συνεπώς, η χαλιναγώγησή τους και η μύησή τους στους κανόνες του κοινωνικού συνόλου και της ιεραρχίας απαιτεί από τον εκπαιδευτικό λεπτούς χειρισμούς, «τρόπο».

Δυστυχώς αυτός ο «τρόπος» δεν διδάσκεται όπως πρέπει στους αποφοίτους των καθηγητικών σχολών και απαιτεί κόπο και προσήλωση για να τον εγκολπωθεί κανείς. Είναι η παιδαγωγική επάρκεια και η συμβουλευτική των μαθητών που κάνει τη διαφορά και αγγίζει τις ευαίσθητες κεραίες των νέων ή τους οδηγεί στην απάθεια και την απαξίωση του εκπαιδευτικού και του έργου του.

Τελικά, φθάσαμε να θεωρούμε παράμετρο ήσσονος σημασίας, σε σύγκριση με τα προαναφερθέντα, τη γνωστική επάρκεια ή ανεπάρκεια κάθε εκπαιδευτικού. Στην πραγματικότητα καθόλου δεν είναι. Προφανώς το σύγχρονο σχολείο έχει ανάγκη από στέρεα καταρτισμένους δασκάλους, που έχουν εμβαθύνει στη γνώση, ανθρώπους καλλιεργημένους και καλλιεπείς. Ωστόσο, χαρακτηρισμοί, καθ’ υπερβολήν πάντα, όπως «τέρας της γνώσης» «μάγος», «κινητή βιβλιοθήκη» μάλλον ανήκουν στο λεξιλόγιο των πατεράδων μας όταν εκείνοι ήταν μαθητές. Άλλωστε ακόμη και ο θεσμός του πανεπιστημιακού δασκάλου ως αυθεντίας της γνώσης σιγά-σιγά φθίνει…

Που καταλήγουμε; Ο σύγχρονος δάσκαλος πρέπει να είναι πειστικός και επιδραστικός. Να πείθει τους μαθητές του για την αναγκαιότητα απόκτησης της συγκεκριμένης γνώσης και μάθησης και να τους υποδεικνύει το δρόμο πώς θα την κατακτήσουν. Το εύρος της γνώσης είναι τεράστιο καθώς και οι πηγές από όπου μπορεί να την προσεγγίσει κανείς, με πρώτη και κύρια το διαδίκτυο.

Και κάτι τελευταίο σε σχέση με το ρόλο του δασκάλου στο σχολείο, που φαίνεται ότι στις μέρες μας λανθάνει, προς όνειδος των σύγχρονων κοινωνιών. Δεν γνωρίζω βέβαια εάν μπορεί να αποτιμηθεί αξιολογικά με την ευκολία που ποσοτικοποιούνται οι μεταπτυχιακοί τίτλοι και άλλες ακαδημαϊκές περγαμηνές, ωστόσο «πραγματικό» δάσκαλο θεωρώ εκείνον που καταφέρνει να παραδειγματίζει με το ήθος και τη συμπεριφορά του και να αποτελεί αξιακό φορέα κάθε κοινωνίας ή μικρο-κοινωνίας. Μάλλον «ψιλά γράμματα» για την αξιολόγηση…

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.